Yaz mevsiminin en sıcak dönemlerinden biri olan ağustos ayında, yüksek sıcaklıklar yalnızca günlük yaşamımızı değil, beslenme alışkanlıklarımızı da etkiliyor. Artan hava sıcaklığıyla birlikte terleme artıyor, vücudumuz daha fazla sıvı kaybediyor ve özellikle gün içerisinde yeterli su tüketilmediğinde halsizlik, baş ağrısı, dikkat dağınıklığı ve yorgunluk gibi şikâyetler ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle sıcak havalarda beslenme, yalnızca kilo kontrolü açısından değil, genel sağlığımız ve vücudun dengesi açısından da büyük önem taşıyor.
Ağustos ayında beslenmenin temelinde yeterli sıvı tüketimi yer alıyor. Susamayı beklemek, vücudun sıvı ihtiyacının karşılandığı anlamına gelmiyor. Özellikle sıcak havalarda gün boyunca düzenli aralıklarla su içmek gerekiyor. Terleme ile birlikte sıvının yanı sıra bazı mineraller de kaybedilebiliyor. Bu nedenle su tüketiminin yanında ayran, kefir, sebze ve meyveler gibi hem sıvı hem de besin öğesi sağlayan seçeneklere de beslenmede yer verilebilir. Ancak şekerli ve yüksek kalorili içeceklerin susuzluğu gidermek amacıyla sık tüketilmesi doğru bir tercih değildir.
Yaz aylarının en güzel avantajlarından biri ise sebze ve meyve çeşitliliğinin artmasıdır. Karpuz, kavun, şeftali, erik, üzüm ve çeşitli yaz meyveleri sıcak günlerde ferahlatıcı seçenekler sunar. Ancak meyvelerin sağlıklı olması, sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez. Özellikle kilo kontrolü sağlamak isteyen bireylerin porsiyon miktarlarına dikkat etmesi önemlidir. Meyveyi tek başına büyük porsiyonlarda tüketmek yerine yoğurt veya kefir gibi protein içeren besinlerle birlikte değerlendirmek, daha dengeli ve uzun süre tok tutan bir ara öğün oluşturabilir.
Sıcak havalarda iştahımızın azalması da oldukça sık karşılaştığımız bir durumdur. Vücut, yüksek sıcaklıklarda sindirim sırasında oluşan ısıyı azaltmak amacıyla daha hafif besinlere yönelmek isteyebilir. Bu dönemde ağır, çok yağlı ve kızartılmış yemekler yerine zeytinyağlı sebze yemekleri, salatalar, yoğurtlu mezeler, ızgara tavuk, balık veya et gibi daha hafif seçenekler tercih edilebilir. Ancak “Sıcak havada az yemeliyim” düşüncesiyle öğünleri tamamen atlamak doğru değildir. Gün içerisinde yeterli protein, lif, vitamin ve mineral alınması gerekir.
Ağustos ayında özellikle dışarıda geçirilen zamanın artması, beslenme düzenini de değiştirebiliyor. Tatiller, plajda geçirilen uzun saatler, restoran ve kafelerde yapılan seçimler derken sağlıklı beslenme rutini kolayca bozulabiliyor. Burada önemli olan mükemmel bir beslenme düzeni oluşturmak değil, doğru seçimleri mümkün olduğunca sürdürebilmektir. Örneğin plajda cips, bisküvi ve şekerli içecekler yerine taze meyve, ayran, kefir veya çiğ kuruyemiş tercih edilebilir.
Bir diğer önemli konu ise gıda güvenliğidir. Sıcak havalarda yiyeceklerin bozulma riski artar. Özellikle süt ve süt ürünleri, et, tavuk, balık, yumurta ve mayonez içeren yiyeceklerin uygun koşullarda saklanması gerekir. Piknik veya plaj gibi ortamlarda soğuk zincirin korunmaması, besin zehirlenmelerine yol açabilir. Bu nedenle sıcak havalarda yalnızca ne yediğimize değil, yiyeceklerin nasıl saklandığına da dikkat etmeliyiz.
Ayrıca yaz aylarında fiziksel aktivite yapan kişilerin sıvı ve enerji ihtiyaçları da artabilir. Özellikle sıcak saatlerde yapılan yoğun egzersizlerde terleme ile sıvı ve elektrolit kaybı meydana gelir. Egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında yeterli sıvı tüketmek; bireyin aktivite düzeyine ve terleme miktarına göre beslenmesini düzenlemek önemlidir. Burada ihtiyaçlar kişiden kişiye değişebileceği için tek bir beslenme önerisini herkes için uygulamak doğru değildir.
Unutmamak gerekir ki sağlıklı beslenme mevsimlik bir uygulama değildir. Yaz geldiğinde birkaç hafta “detoks” yapmak ya da sonbaharda yeniden düzene girmek yerine, yıl boyunca sürdürülebilir alışkanlıklar oluşturmak daha değerlidir. Ağustos ayında hedefimiz sadece tartıdaki rakamı değiştirmek değil; yeterli su içmek, dengeli beslenmek, mevsim sebze ve meyvelerinden yararlanmak, kaliteli protein kaynaklarını tüketmek ve vücudumuzun ihtiyaçlarını dinlemek olmalıdır.
KAYNAK: YENİ SAKARYA GAZETESİ
