Geç Kalınmış Ama Doğru Bir Adım

Türkiye’de emlak piyasası uzun yıllardır aynı sorunlarla boğuşuyor: kayıt dışılık, elden ödemeler, eksik bedel gösterilen tapular ve ne yazık ki zaman zaman yaşanan dolandırıcılık vakaları… İşte tam da bu noktada, 1 Mayıs itibarıyla zorunlu hale gelmesi planlanan Güvenli Ödeme Sistemi, sektörde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Aslında bu sistem yabancısı olduğumuz bir uygulama değil. İkinci el araç satışlarında bir süredir kullanılan güvenli ödeme modeli, şimdi konut ve arsa satışlarına da taşınıyor. Mantık oldukça basit ama etkisi büyük: Alıcı parasını doğrudan satıcının hesabına göndermiyor, yetkili sistemde bloke ediyor. Tapu devri gerçekleştiği anda para satıcıya aktarılıyor. Devir olmazsa, para alıcıya iade ediliyor.

Peki bu neden önemli?

Çünkü bugün hâlâ milyonlarca liralık gayrimenkul işlemleri, “abi sen havaleyi yap, ben tapuda bekliyorum” cümlesine sıkışmış durumda. Elden verilen paralar, tapuda düşük bedel gösterme alışkanlığı ve sonrasında yaşanan hukuki ihtilaflar hem vatandaşı hem devleti yoran bir tablo oluşturuyor. Güvenli Ödeme Sistemi tam da bu tabloyu değiştirmeyi hedefliyor.

Elbette sektör açısından bazı soru işaretleri var. İşlem süresi uzar mı? Bankalar ya da aracı sistemler ek maliyet çıkarır mı? Özellikle küçük şehirlerde ve bireysel satışlarda adaptasyon süreci nasıl olur? Bunların hepsi haklı sorular. Ancak şunu kabul etmek gerekiyor: şeffaflık ve güvenin olduğu yerde piyasa uzun vadede kazanır.

Bu sistem aynı zamanda kayıt dışılıkla mücadele açısından da kritik. Gerçek satış bedellerinin sistem üzerinden görünür hale gelmesi, hem vergi kaybını azaltacak hem de “rayiç mi, gerçek bedel mi?” tartışmalarını büyük ölçüde ortadan kaldıracak. Kısa vadede alışkanlıklarımızı zorlayabilir ama uzun vadede daha adil bir düzenin temelini atabilir.

Özetle; Güvenli Ödeme Sistemi mükemmel mi? Hayır. Eksikleri olacak mı? Muhtemelen evet. Ancak emlak sektöründe yıllardır konuşup ertelediğimiz sorunlar için somut bir adım atıldığı da ortada. Doğru uygulanır, makul maliyetlerle desteklenir ve sahada iyi anlatılırsa, bu düzenleme hem alıcının hem satıcının lehine olabilir.

Geç kalınmış bir adım ama doğru yönde atılmış bir adım.

Samet Hızalan

Kaynak: YENİ SAKARYA GAZETESİ