Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, emlak sektöründe sıkça karşılaşılan yanıltıcı fiyat ilanlarına karşı harekete geçti. Bazı emlak firmalarının konut satış ilanlarında, taşınmazın gerçek değerini gizleyip “1 TL” gibi gerçek dışı fiyatlar yazdığı tespit edildi. Reklam Kurulu, bu uygulamaların tüketiciyi yanılttığı gerekçesiyle müdahalede bulundu ve 10 ilanı yayından kaldırttı.
Kurulun son toplantısında, özellikle emlak ilan sitelerinde yer alan satılık konut ilanları mercek altına alındı. Gerçek satış bedeli yerine 1 TL yazılması, hem tüketiciyi yanıltıcı bulundu hem de ticari etikle bağdaşmayan bir pazarlama taktiği olarak değerlendirildi.
Firmalar ise savunmalarında;
Platformda fiyat alanının zorunlu olduğu için “1 TL” yazdıklarını,
İlanın sehven yayımlandığını,
Taslak olarak oluşturulan ilanların yanlışlıkla aktif hale geldiğini belirtti.
Ancak Kurul bu gerekçeleri yeterli bulmadı.
Reklam Kurulu kararında şu ifadeler yer aldı:
“Tanıtımlarda yer verilen tutarın bir gayrimenkulün satış fiyatı olmayacağının açık olduğu, bu nedenle fiyat bilgisinin gerçeği yansıtmadığı ve fiyat hakkında eksik bilgilendirme yapıldığı, dolayısıyla tüketiciler nezdinde yanıltıcılığa yol açıldığı anlaşılmıştır.”
Gayrimenkul almak isteyen birçok kişi, ilan platformlarında “en düşük fiyat” seçeneğiyle arama yapıyor. Bu yöntemi kullanan kullanıcılar, genellikle karşılarında 1 TL ya da 5 TL gibi sembolik fiyatlarla listelenen ilanları görüyor. Bu ilanlar, gerçek fiyat bilgisini gizleyerek müşterilerle doğrudan iletişime geçmeyi amaçlıyor.
Bu tür uygulamaların iki biçimde görülüyor. Biri, 1 ya da 5 TL gibi sembolik rakamlarla oluşturulan ilanlar; diğeri ise bulunduğu bölgedeki rayiç bedelin oldukça altında belirtilen fiyatlar. Her ikisi de vatandaşı yanıltmakta.
İlan sahiplerinin amacı, sitede üst sıralarda görünerek daha fazla dikkat çekmek.
Gelişmiş sıralamada “en ucuzdan pahalıya” arama yapıldığında bu ilanların en üstte görünmesi, dikkat çekme stratejisinin bir parçası olarak öne çıkıyor.
Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu, bu tür ev ve araç ilanlarını büyük ölçüde kaldırmış durumda. Ancak, arsa kategorisinde hala 1 TL gibi sembolik fiyatlarla listelenen çok sayıda ilan bulunduğu gözlemleniyor.
İlan sahipleri, bu fiyatlandırmayı sistem kaynaklı zorunluluk olarak gösteriyor. Kat karşılığı satışlarda herhangi bir bedel belirtilmediği için sistemin otomatik olarak 1 TL gibi rakamları atadığı ifade ediliyor. Telefonla ulaşılan bir ilan sahibi, "Kat karşılığı işlemlerde fiyat yazılamıyor, sistem otomatik 1 TL yazıyor" dedi.
Cezai yaptırımlar gündemde
Hem ilan sahiplerinin hem de bu ilanlara ev sahipliği yapan platformların yasal yükümlülük taşıyor. Bu tür ilanlara aracılık eden platformlar da sorumludur. Gerek ilan sahipleri, gerekse gayrimenkulün gerçek sahipleri hakkında 200 bin TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilir.
Ticaret Bakanlığı’nın konuya ilişkin denetimlerinin süreceği ve gerek duyulması halinde yasal yaptırımların artırılabileceği belirtiliyor.