TİHEK’in kararına göre inceleme, Çanakkale Belediyesinin 2025 yılı ücret tarifesinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için 2 bin 500 lira olarak belirlenen nikah kıyma ücretinin yabancı uyruklular için 25 bin lira olarak uygulanacağı yönündeki haberler üzerine resen başlatıldı.
Belediye Ek İş Yükünü Gerekçe Gösterdi
İnceleme kapsamında Çanakkale Belediyesinden yazılı görüş alındı.
Belediye, yabancı unsurlu evliliklerde İçişleri Bakanlığınca sağlanan e-Belediye Evlendirme Modülü’nün yabancı uyrukluları kapsamaması nedeniyle belgelerin konsolosluk, elçilik, valilik veya kaymakamlıklar aracılığıyla ayrıca teyit edildiğini belirtti.
Bu işlemlerin daha fazla personel, zaman ve idari kaynak gerektirdiğini savunan belediye, ücret farklılığını bu gerekçelerle açıkladı.
Belediye ayrıca 2025 öncesinde nikah hizmetlerinin ücretsiz olması nedeniyle Türkiye’nin farklı illerinden yabancı uyruklularla evlenmek isteyen kişilerin yoğun başvuruda bulunduğunu, bu durumun Çanakkale’de ikamet eden vatandaşların nikah işlemlerinde aksamalara neden olduğunu bildirdi.
Bu nedenle belediye sınırlarında ikamet eden vatandaşlara öncelik verilmesi amacıyla ücret tarifesinde değişiklik yapıldığı ifade edildi.
TİHEK Gerekçeleri Yeterli Bulmadı
TİHEK’in incelemesinde, yabancı uyruklulara yönelik işlemlerde oluştuğu belirtilen ek mali yükün somut verilerle ortaya konulamadığı vurgulandı.
Kurul, belge teyit işlemlerinin büyük ölçüde kısa süreli yazışmalar, telefon veya e-posta görüşmelerinden oluştuğuna dikkat çekerek, bunların uygulanan ücret farkını haklılaştıracak ölçüde ek maliyet oluşturduğunun gösterilemediğini belirtti.
Belediyenin yoğun başvurular nedeniyle yerel vatandaşların işlemlerinde aksama yaşandığı yönündeki savunmasının da somut verilerle desteklenmediği kaydedildi.
Ücret Farkı Ayrımcılık Olarak Değerlendirildi
TİHEK, yabancı uyruklu kişilerden Türk vatandaşlarına uygulanan standart nikah ücretine ek ücret alınmasını, karşılaştırılabilir durumdaki kişiler arasında farklı muamele olarak değerlendirdi.
Kurul, söz konusu uygulamanın evlenme hakkına erişim bakımından orantısız bir kısıtlama oluşturduğu sonucuna vardı.
Bu kapsamda uygulamanın, 6701 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde güvence altına alınan ayrımcılık yasağını ırk ve etnik köken temelinde ihlal ettiğine karar verildi.
Üst Sınırdan İdari Para Cezası
TİHEK, Çanakkale Belediye Başkanlığı hakkında üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.
Kararda, 2025 Mali Yılı Ücret Tarifesi ile aynı niteliği koruyarak yürürlüğe konulan 2026 Mali Yılı Ücret Tarifesinde yabancı uyruklular için belirlenen ek nikah ücretinin, nikah hizmetine erişim bakımından makul ve haklı bir gerekçeye dayanmadığı belirtildi.
Kurul, uygulamanın ayrımcılık yasağının ihlali niteliğinde olduğuna karar verdi.
