Yarın akşam beş kutsal geceden dördüncüsü olan Berat gecesini yaşayacağız kısmetse. Bu gece bana göre Müslümanların yılbaşısıdır. Yeni bir yıla girerken dilediğimiz sağlık, sıhhat, afiyet, başarı, bereket, hayırlı kazançlar dileklerinin sadece temenni olduğu leyle-i berat’ta ise kullarının kalpten isteklerinin Allah tarafından kabul olunduğunu hadisi şerif söylüyor.
"Şaban ayının on beşinci gecesi olduğu zaman gecesinde namaz kılın, gündüzünde de oruç tutun. Çünkü Allah Teâlâ Hazretleri, o gün, güneşin batmasıyla, dünya semasına iner ve şöyle buyurur: ‘Bana istiğfar eden yok mu, mağfiret edeyim! Benden rızık isteyen yok mu, rızık vereyim! Belaya maruz kalan yok mu, afiyet vereyim! Daha ne gibi dilekleri olanlar varsa istesinler vereyim...”(İbn-i Mâce, İkâme 191)
Berat’ın sözlük manası; borçtan, hastalıklardan, suç ve cezadan kurtulmak, şehadetname, ferman manalarına gelir. İlmi manası ise; günahlardan kurtulmak, manen temize çıkmak, ilâhî af ve rahmete ulaşma demektir. Bu geceye, geçmiş bir senelik amellerin Mevlâ’ya arz edilip gelecek bir senelik amellerin yani insanların o yıl içindeki rızıkları, zengin veya fakir olacakları, ecelleri gibi amellerin kaydedildiği için “Sakk (döküman) Gecesi” de denmiştir.
Hicrî ayların sekizincisi ve mübarek üç ayların ikincisi olan Şaban'ın kelime manası ise; çokça dallanıp budaklanarak büyüyüp gelişen demektir. Peygamber efendimiz (s.a.v.)
bir hadîs-i şerifte şöyle buyurmuştur: "Recep Allah’ın ayı, Şaban benim ayım, Ramazan da ümmetimin ayıdır."(ed-Deylemî) Ayrıca Efendimiz (s.a.v.); "Şaban, günahları temizleyendir."(ed-Deylemî) buyurarak bu ayın kadrini yüceltmiştir.
Bu gecenin beş özelliği vardır:
1) Bu gecede önemli işlerin seçimi ve ayırımı yapılır.
2) Bu geceyi ibadetle geçirenlere yardımcı olması amacıyla Allah tarafından melekler gönderilir.
3) Bu gece bağışlanma ve af gecesidir.
4) Bu gecede yapılan ibadetlerin fazileti çok büyüktür.
5) Bu gecede Peygamberimize şefaat yetkisinin tamamı verilmiştir. Bu yetkinin üçte biri Şaban'ın onüçüncü günü, üçte biri Şaban'ın ondördüncü günü, geri kalan üçte biri de Şaban'ın onbeşinci günü verilmiştir.
Bu gecenin sabahında eski insanlar sabah uyandıklarında çocuklarının eline bakarlarmış. Çocuğun eli kapalıysa beratını almış anlamına gelir içleri huzurlu olurmuş. Berat’ın verilip verilmediğini görmek mümkün mü? Tabii ki hayır. Sadece anne kalbinin görmek istediği, çocukların anne kalbindeki yerini anlatan çok farklı yüce bir duygu bu.
Berat Kandiliniz mübarek olsun.