ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine başlaması, reel faizlerin gerilemesi ve dolar talebindeki zayıflama bakır fiyatlarını destekleyen temel unsurlar arasında yer aldı. Bunun yanı sıra, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikaları ve küresel arz endişeleri de bakır fiyatları üzerinde belirleyici oldu.
Trump’ın Tarife Açıklamasıyla Rekor Geldi
2025 yılına libresi 3,99 dolardan başlayan bakır, temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump’ın bakır ithalatına yüzde 50 tarife uygulanacağını açıklamasının ardından 5,92 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Daha sonra Trump yönetiminden, gümrük vergilerinin rafine bakırdan üretilen bazı ürünlerde uygulanmayacağı yönünde gelen haberlerle fiyatlar 4,31 dolara kadar geriledi.
Ancak özellikle arz yönlü endişelerin yeniden artmasıyla bakır fiyatları tekrar yükselişe geçti ve yılı 5,64 dolardan tamamladı. Böylece bakır, 2025’te yüzde 41,9 değer kazanarak 2009’daki yüzde 144,8’lik yükselişten sonra en güçlü yıllık performansını sergiledi.
Arz Endişeleri Fiyatları Yukarı Taşıdı
ABD merkezli Freeport McMoran şirketinin Endonezya’daki Grasberg bakır madeninde yaşanan kaza, küresel arzı olumsuz etkiledi. Dünya bakır arzının yaklaşık yüzde 3,2’sini oluşturan ve şirketin toplam üretiminin yüzde 70’inden fazlasını karşılayan Grasberg madenindeki sorunlar, fiyatların yükselmesine neden oldu.
Buna ek olarak, tarife endişeleri nedeniyle ABD’ye bakır akışının hızlanması, diğer bölgelerde arz sıkışması riskini artırdı.
Çin Talebi ve Yeşil Enerji Etkisi
Bakır fiyatları, özellikle Çin’deki güçlü talep sayesinde destek buldu. Yeşil enerji yatırımları, elektrikli araçlar, küresel elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve altyapı projeleri bakır talebini canlı tutan unsurlar arasında yer aldı.
Ayrıca yapay zeka yatırımları, veri merkezleri ve savunma sanayisindeki kullanım alanlarının genişlemesi de bakırın stratejik önemini artırdı. Çin ekonomisine dair endişelere rağmen, ABD, Avrupa ve Hindistan kaynaklı talebin devam etmesi bekleniyor.
Uzman Görüşü: Arz Açığı Beklentisi Öne Çıkıyor
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, bakırdaki yükselişte 2025’in son çeyreğinde yaşanan gelişmelerin kritik rol oynadığını belirtti. Çay, eylül ayı sonunda Endonezya’daki dünyanın en büyük ikinci bakır madeninin kapatılmasının, 2026’ya yönelik arz açığı beklentilerini güçlendirdiğini söyledi.
Çay, ayrıca Trump yönetiminin Fed bağımsızlığına yönelik söylemlerinin, reel varlıklara ve emtiaya talebi artırdığını vurgulayarak, “2025’te dolar endeksindeki kayıp neredeyse yüzde 10 seviyesindeydi” dedi.
2026 Beklentileri Pozitif
Küresel büyüme beklentilerinin yukarı yönlü revize edilmesinin de bakır fiyatlarını desteklediğini ifade eden Çay, Fed’in 2026 yılı ABD büyüme beklentisini yükselttiğine dikkat çekti. Almanya’nın savunma ve altyapı yatırımları ile Avrupa’da büyüme beklentilerinin güçlendiğini, Trump yönetiminin tarife risklerinin ise 2025’in ikinci yarısında azaldığını söyledi.
Çay, global yatırım bankalarının 2026 için bakır beklentilerinin olumlu olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bakırın yeşil enerji dönüşümünden savunmaya, sanayiden yapay zeka veri merkezlerine kadar birçok alanda yapısal talep görmesi, 2025-2030 dönemi için fiyatları destekliyor. Kısa vadede bir düzeltme yaşansa bile, uzun vadeli yükseliş trendinin devam etmesi bekleniyor.”
