2027-2029 dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi’nde, kamu yatırımlarının planlanması ve uygulanmasına ilişkin esaslar belirlendi.
Rehbere göre, kamu yatırımlarının finansman modeli ne olursa olsun stratejik dokümanlarda belirlenen hedeflerle uyumlu olması gerekecek. Yatırım tekliflerinde yalnızca ekonomik açıdan yapılabilir projelere yer verilecek.
Kamu-Özel İşbirliği Projelerinde Yeni Kriterler
Kamu-özel işbirliği modeli, harcama etkinliğinin kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilecek yatırımlara göre daha yüksek olduğu durumlarda kullanılacak.
KÖİ yöntemiyle gerçekleştirilmek üzere Cumhurbaşkanlığı yetkisine sunulan projeler için ön yapılabilirlik etüdü hazırlanacak.
Bu etütlerde projelerin teknik, finansal, ekonomik, sosyal ve hukuki açılardan yapılabilirliği değerlendirilecek. Ayrıca öngörülen katkı payı, doğrudan ödemeler ve garantiler dahil olmak üzere risk analizleri ile harcama getirisi analizlerine yer verilecek.
İlgili mevzuatın gerektirdiği projeler ise “ÇED Olumlu Belgesi” veya “ÇED gerekli değildir” kararı alındıktan sonra teklif edilebilecek.
Yerli Malı Kullanımı Öncelikli Olacak
Kamu yatırımlarında yerli üretimin desteklenmesine yönelik yaklaşım, 2027-2029 dönemi yatırım programında da uygulanacak.
Bu doğrultuda kamu-özel işbirliği modeliyle hayata geçirilen projeler dahil olmak üzere kamu yatırımlarında yerli malı kullanılmasına öncelik verilecek.
Yeni Projelerde Engelli Erişilebilirliği Şartları Gözetilecek
Kamu yatırım projelerinin hazırlanması ve uygulanmasında engelli bireylerin erişilebilirliği dikkate alınacak.
Engelliler Kanunu’nun ilgili hükümleri doğrultusunda yeni projeler, engellilerin erişimine uygun şekilde planlanacak. Mevcut projelerin de erişilebilirlik standartlarına uygun hale dönüştürülmesi göz önünde bulundurulacak.
Projelerde bu alandaki standartlara uyulması gerekecek.
Ayrıca kamu yatırımlarının 2027-2029 dönemi planlama ve uygulama aşamaları, kadınların toplum içinde güçlenmelerine katkı sağlayacak şekilde hazırlanacak ve yürütülecek.
Yatırım projelerinin hazırlık ve uygulama süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusuna da özellikle dikkat edilecek.
Finansal Kiralama Yatırımlarında Uygulanacak Esaslar
Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilen yatırımlardan finans tipi kiralamalar, kamu yatırım programında yer alacak.
Finans tipi kiralamaya konu olan yatırım malının toplam değeri, kiralamanın başlayacağı ilk yılın kamu yatırım programında yıl ödeneği olarak gösterilecek. Sonraki yıllarda ise söz konusu kiralamaya ilişkin herhangi bir ödenek belirtilmeyecek.
Bu uygulamayla, kiralamanın başladığı yıl kuruluşun yatırım bütçesinden nakdi harcama yapılmasa bile yatırım malının sabit sermaye stokuna katıldığının gösterilmesi amaçlanıyor.
Faaliyet tipi finansal kiralama yatırımları ise kamu yatırım programlarına dahil edilmeyecek.
Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Yatırım Düzenlemesi
Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, 2027-2029 dönemi yatırım tekliflerini özelleştirme programına uygun şekilde hazırlayacak.
Özellikle yeni başlayacak projeler ve yeni yapılacak ihaleler bu kapsamda değerlendirilecek.
Hazırlanan teklifler, özelleştirme programına uygunluk açısından yapılan değerlendirmeyle birlikte Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilecek.
Arsa Karşılığı Yapılacak Kamu Tesisleri de Programda Yer Alacak
Yatırımları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen kuruluşlar, yatırım tekliflerini Bakanlığın görüşünü alarak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına sunacak.
Kamu kuruluşlarının TOKİ’ye veya özel yüklenicilere arsa ve diğer gayrimenkulleri karşılığında yaptırarak edinecekleri bina ve tesisler de projelendirilerek kamu yatırım programına teklif edilecek.
Arsa karşılığı yaptırılması planlanan projeler, proje tutarı ve diğer parametreleriyle birlikte kamu yatırım programında yer alacak. Bu projelerde harcama ve ödenek bilgileri gösterilmeyecek, tutarlar genel toplama dahil edilmeyecek.
Bölge Kalkınma İdareleri ve Valiliklere Görev
Bölge Kalkınma İdareleri, eylem planları kapsamındaki yatırımlara ilişkin tekliflerini ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içinde hazırlayacak ve önceliklendirecek.
Hazırlanan teklifler, ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına da gönderilecek.
Valilikler ise kamu kuruluşlarının yatırım projelerine ilişkin tekliflerini, il koordinasyon kurullarında oluşan valilik görüşleriyle birlikte doğrudan ilgili yatırımcı kuruluşa iletecek.
