17.02.2012, 11:55

ŞİİR NE SÖYLER OKUR NE ANLAR?

 " Ülkemizde şair çok, şiir yok; manzume çok."
Faik Baysal

Uzun süredir şiir okumuyorum. Kendimi suçlu hissediyorum. Şiir okumanın insana verdiği ayrıcalığı bilen biriyim oysa. Hatta birçok insan gibi üç beş şiir karalayıp şair edası ile ortalarda dolaştığım yıllar bile oldu. Tek tesellim büyük şairlerin unutulmaz şiirlerini dimağımın bir yerinde saklamak ve yeri geldikçe kullanmak oldu.
Şiir tanımını herkes kendince yapar. Değişmez bir tanımı yoktur, şiirin. Şair sayısınca artar tarif de. Ben de kendimce yapacağım, bu tarifi. Bana göre şiir, bazen bir cevap, bazen bir tokattır. Mehmet Akif, haddini ve hesabını bilmek gerektiğini söyledikten sonra haddini aşanlara şiirle cevap verir: "Hak sillesinin sedası yoktur./Bir de vurdu mu devası yoktur."
Seni güldüreni de vardır, şiirin; kahrından ölecekmiş gibi yapanı da. Anonim bir dörtlük yazayım size eminim siz de tanırsınız bahsedilen türden insanları:
"Yüz versen yüz daha uman yüzler bilirim.
Yokuşlarla kardeş nice düzler bilirim.
Dünya öküz üstündeymiş onu bilmem
Yalnız bu dünya üstünde ben çoook öküzler bilirim.
Ümit Yaşar Oğuzcan'ın intihar eden oğlu Vedat'a yazdığı şiir, Türk edebiyatındaki en hüzünlü şiirdir, bana göre. Sadece bir bölümünü alıyorum:
6 Haziran 1973
Pırıl pırıl bir yaz günüydü
Aydınlıktı, güzeldi dünya
Bir adam düştü o gün Galata Kulesi’nden
Kendini bir anda bıraktı boşluğa
Ömrünün baharında
Bütün umutlarıyla birlikte
Paramparça oldu
Bu adam, benim oğlumdu...
Şiirlerin, hikayesi olanı vardır. Nazım Hikmet'in "Kız Çocuğu" şiiri Hiroşima ve Nagazaki'de ölen çocuklar için yazılmıştır. "Çocuklar öldürülmesin, şeker de yiyebilsinler" dizesini hatırlarsınız sanırım. Bir Japon kızı, Nazım Hikmet'e teşekkür için kağıttan bin turna, Japonlar için özel bir anlamı vardır, yapmaya çalışmış ama bitiremeden radyasyon kurbanı olmuştur.
Hayat kurtaran şiir de vardır: Arif Nihat Asya'nın "Bayrak" şiirinin, şairinin hayatını kurtardığı söylenir: Şiir, bir mecliste okunduğunda çok beğenilir. Öyle çok sevilir ki birkaç kez üst üste okunur. Ayakta alkışlanır. Arif Nihat, o sırada hastadır. Şiiri yazan gündeme gelince hasta olduğu öğrenilir ve hemen hastaneye kaldırılır. Bu, ağır hasta olan şairin hayatını kurtarır.
Özdeyişlerin derlendiği bir kitabın başında "Düşüncelerimi eskiler çalmışlar, benim yaptığımsa onları tespit edip geri almaktan ibaret yazıyordu." Aynı şeyi şiirler için de düşünüyorum. Kendimizden bir şeyler buluyoruz, hayattan kareler görüyoruz, onları okurken. Onlar şairin değil bizim hikayemiz aslında. Kaç aşık, aşkını Cahit Sıtkı'nın" Desem ki" şiirindeki kadar güzel dile getirebilir? Özdemir Asaf'ın "Lavinia" sı, Ümit Yaşar Oğuzcan'ın Aytenli şiiri, sevdiğine kavuşamayan Sezai Karakoç'un "Mona Roza"sı her aşığın mutlaka okuması gereken şiirlerdir.
Behçet Necatigil'in "Sevgileri Yarınlara Bıraktınız" şiiri nasıl da anlamlıdır. Nasıl da bizi anlatır.
Cemal Süreya, rivayete göre soyadındaki çift " y"den birini iddiada kaybetmiştir. Hayatını kaybedeceğini de hissedip ölmeden kısa bir süre önce şu şiiri yazar:
ölüyorum tanrım
bu da oldu işte.
her ölüm erken ölümdür
biliyorum tanrım.
ama, ayrıca, aldığın şu hayat
fena değildir…
üstü kalsın…

Her şeye rağmen şiirdeki anlam ve ima şairde saklıdır. Bir üniversitede profesörlerden biri, metin şerhi dersi yapmaktadır. Tahtaya bir beyit yazar ve başlar açıklamaya: Yazar bu kelime ile şunu anlatıyor. bunu söylüyor, böyle diyor, bu kelimede iki anlam saklı diye. Bir öğrenci dayanamaz ve söz alır. "Hocam nerden biliyoruz bunları, belki de şair bunları kastetmemiştir." Profesör muzipçe ve kendinden emin bir şekilde güler ve cevaplar. "Evladım şair bu iki dizide bunları anlatmıştır." Devam eder. "Şair şunları da demiştir, bunları da söylemiştir." diye. Öğrenci biraz sertçe itiraz eder. "Hocam iki dizeden bu kadar anlam çıkmaz ki." Profesör kızar. Demiştir, dememiştirle ders biter. Profesör öğrenciyi yanına çağırır ve eğilip kulağına "Evladım bu şiiri ben yazdım ve hepsini de demek istedim."der.
Eğer bir şiirseverseniz ya da öyle olmak istiyorsanız sizden bir şey isteyeceğim: Siz de beğendiğiniz bir şiiri paylaşın ve bu güzelliklere ortak olun. Zira ne diyor Mehmet EminYurdakul:
"Şairleri haykırmayan bir millet, sevenleri toprak olmuş öksüz bir çocuk gibidir.

Yorumlar (0)
banner35
8
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 28 Şubat 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 23 31
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 24 39
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 26 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 24 25
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 25 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20