Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026-2027 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için ise 250 TL olarak açıklamasına rağmen Sakarya’da serbest piyasada fiyatların 160 TL seviyelerinde kalması üreticiyi zor durumda bıraktı.
Fındık üreticisi Hayriye Bulan, Yeni Sakarya’ya yaptığı açıklamada hasadı tamamlayıp ürününü kuruttuktan sonra serbest piyasada açıklanan fiyatın oldukça altında satış yapmak zorunda kaldığını söyledi. Üreticinin özellikle işçi ücretleri, gübre, bakım, temizlik ve ulaşım gibi artan maliyetler nedeniyle fındığını bekletme şansının bulunmadığını belirten Bulan, “Açıklanan fiyat 250 bandında fakat bugün serbest piyasada 150-160 liradan işlem görüyor. Saklayacak yeri olmayan, borcu bulunan üretici fındığını vermek zorunda kalıyor” dedi.
MALİYET ARTTI
Hasat döneminde işçilik maliyetlerinin üreticinin en büyük gider kalemlerinden biri olduğunu belirten Bulan, “Bahçemde Ben 5 gün işçi çalıştırdım.İşçi parası belli, devletin açıkladığı rakam 1.750 lira ama işçinin istediği 2-2 bin 250 lira. Sonuçta onların da emeği var, ben o parayı vermek zorunda kaldım. 110 yevmiye işçi parası verdim. Bunun yanında sadece gidiş-geliş servis parası günlük 15 bin lira tuttu.”Kendi üretiminde temizlik, bakım, gübre, işçilik ve servis gibi kalemler için yaklaşık 90 bin lira harcadığını ifade eden Bulan, “Benim cebimden giden 90 bin lira var. Temizliği, bakımı, gübresi, işçisi, servisi… Bunların hepsi maliyet. Benim iki buçuk ton fındığım var. Tüccarın verdiği para 160 lira. İçerideyim” ifadelerini kullandı.
“VERİM İYİ, KAZANÇ YOK!”
Bu yıl fındıkta verim açısından herhangi bir sorun yaşamadıklarını ifade eden Bulan, buna rağmen yüksek maliyetlerin üreticinin kazancını ortadan kaldırdığını söyleyen Bulan,”Verimden yana bir sıkıntımız yoktu. Aslında fındıkta bu yıl verimlilik çok fazla. Verim olarak iyiydik ama karşılamadı. Hasat çok güzel oldu ancak maliyetlerimizin beklentisini karşılamadı. Geçen sene 48 randımanla fındığı 112 TL’den verdim. Bu sene 50 randımanla 160 TL’den vermek zorunda kaldık. Çok iyileşmiş gibi görünüyor ama aslında fiyat çok düşük kaldı.”Bulan, “Maliyetler arttı. İşçiyi aynı fiyattan çalıştırmıyoruz. Geçen yılın fiyatıyla bu yılın arasındaki fark çok düşük kaldı. Enflasyon oranına vurduğumuzda asla yaklaşmadı bile” diye konuştu.
ÜRETİCİ DEMETİM İSTİYOR
Fındık üreticisinin yaşadığı ekonomik sıkıntının yalnızca fiyatla sınırlı olmadığını ifade eden Bulan, “İhtiyacı olmayan iüretici zaten fındığını satmıyor. Ama işçi parasını karşılamak için fındığını satmak zorunda kalan üretici var. Tüccar da ‘160 liradan ver, işine geliyorsa ver, gelmiyorsa beklet’ diyor. Ancak üreticinin bekletecek lüksü yok” ifadelerini kullandı. TMO ve Fiskobirlik üzerinden ürününü değerlendirmek isteyen üreticilerin de çeşitli sorunlarla karşılaştığını savunan Bulan, “TMO’ya randevu alamıyoruz. Kotası var, birçok şartı var. Randevu sistemi var. Birçok insan zaten bununla uğraşamıyor. Üretici hasadını yapmış, ürününü satıp borcunu ödemek zorunda. Bu nedenle daha kolay ulaşabileceği bir alıcıya yöneliyor. Devletin burada yapması gereken serbest piyasayı denetlemek. Serbest piyasayı kendi vicdanına bırakırsak çiftçiyi de mağdur etmiş olursun.” diye konuştu.
TARIM YOK OLMASIN!
Yaşanan sorunun yalnızca fındık üreticisinin problemi olmadığını dile getiren Bulan, farklı tarım ürünlerinde de üreticilerin benzer sıkıntılar yaşadığını söyledi. “Ben fındık üreticisiyim, mağdurum. Mısır üreticisi mağdur, pancar üreticisi mağdur. Herkes mağdur. Tarım böyle ilerlemiyor. Dışarıdan oturduğunuz yerden konuşmakla işin içinde olmak çok farklı. Üreticinin maliyeti her yıl artıyor. Fındık fiyatlarının yalnızca açıklanan rakam üzerinden değerlendirilmemesi gerekiyor. Üretici desteklenmediği sürece tarımın geleceği tehlikede. Bir taraftan çiftçiye destek veriliyormuş gibi görünüyor, ‘ekilsin, biçilsin, tarım kalkınsın’ deniliyor. Ancak işin içinde olan üretici bunun böyle olmadığını görüyor. Girdi maliyetleri her geçen gün artıyor, ürünün satış fiyatı ise emeğin karşılığını vermiyor” dedi.
fotoğraf: Gülten KUZGUN
