Faizsiz ve uzun vadeli konut, iş yeri ve taşıt finansmanı sağlayan tasarruf finansman sisteminde yeni dönem başlıyor. Düzenlemeyle hem bireysel sözleşmelere hem de şirketlerin fon yönetimine ilişkin yeni kurallar uygulanacak.
Bir Kişi En Fazla İki Aktif Sözleşme Yapabilecek
1 Ekim’den itibaren aynı kişi adına birden fazla taşıt finansmanı sözleşmesi yapılamayacak.
Bir kişi en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Bunun yanında yine aynı kişinin 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi bulunabilecek.
Böylece bir kişinin sistemdeki aktif sözleşme sayısı toplamda en fazla iki olacak. Bu sözleşmeler, bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanından oluşabilecek.
Taşıtta Üst Limit 6 Milyon 250 Bin Lira
Yeni düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında sözleşme tutarlarının üst sınırları da değiştirildi.
Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya yükseltildi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek.
Tasarruf Fonları İçin Yatırım Sınırı
BDDK düzenlemesinin önemli başlıklarından birini de tasarruf fonlarında biriken paraların nasıl değerlendirileceği oluşturuyor.
Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderilen talimat doğrultusunda, tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında biriken tutarların riskli varlıklarda değerlendirilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu kaynakların daha hızlı nakde çevrilebilecek ve görece daha düşük riskli alanlarda tutulması öngörülüyor.
Tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıklarını; katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsi katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
Getirisiz Bekleyen Fonlara da Sınır
Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri elde edilmeden bekleyen tutarlara yönelik de yeni bir sınır getirildi.
Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşmaması kararlaştırıldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.
Yüksek Tutarlı Sözleşmelerin Limitleri Artırıldı
Yeni düzenlemeyle “yüksek tutarlı” sözleşme kapsamına girmek için uygulanan sınırlar da yükseltildi.
Genel sözleşmelerde 2 milyon 509 bin 800 lira olan limit 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 lira olan sınır 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içindeki payı ise yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketlere yönelik kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olacak.
Tasarruf Finansman Sistemi Nasıl İşliyor?
Tasarruf finansman şirketlerinde konut, iş yeri veya otomobil almak isteyen kişiler, talep edilen finansman tutarı üzerinden hizmet bedeli ödeyerek sisteme dahil oluyor.
Sistemde hizmet bedelinin yaklaşık yüzde 7 seviyesinde olduğu belirtilirken, tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir noter ücreti gibi yasal ödemeler ayrıca gerçekleştiriliyor.
Katılımcılar peşinatlı veya peşinatsız ödeme seçenekleriyle aylık taksitlerini belirleyebiliyor.
Örneğin 1 milyon liralık taşıt finansmanında yüzde 45’e karşılık gelen 450 bin liranın tamamlanmasının ardından kalan tutar tasarruf finansman şirketi tarafından karşılanabiliyor.
Taşıtta 60, Konutta 120 Aya Kadar Vade
Tasarruf finansman sisteminde taşıt için 60 aya, konut için ise 120 aya kadar taksit imkânı bulunuyor.
1 milyon liralık taşıt için peşinatsız 12 aylık planda aylık ödemenin yaklaşık 83 bin 333 lira olduğu, aracın 6’ncı ayda alınabilmesi için bu tarihe kadar 450 bin liralık kısmın tamamlanması gerektiği belirtiliyor.
24 aylık vadede aylık ödeme 41 bin 666 liraya, 36 ayda 27 bin 777 liraya, 48 ayda 20 bin 833 liraya, 60 aylık vadede ise 16 bin 666 liraya kadar geriliyor.
Yüzde 45’lik tutarın mutlaka ilk altı ayda yatırılması gerekmiyor. Ödeme planı katılımcının ödeme gücüne bağlı olarak daha uzun vadeye yayılabiliyor.
Sistemdeki Birikimlere Kâr Payı Ödenmiyor
Tasarruf finansman şirketlerine araç veya konut alımına kadar yapılan taksit ödemelerine kâr payı verilmediği belirtiliyor.
Bu nedenle özellikle peşinatsız ve uzun vadeli ödeme planlarında paranın zaman içerisindeki değer kaybı ve satın alınması planlanan aracın veya konutun fiyatındaki artışlar katılımcılar açısından önem taşıyor.
BDDK’nın sözleşme sayılarını, finansman limitlerini ve fonların değerlendirileceği alanları yeniden düzenleyen yeni kuralları 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.
