31 Mart 2026 itibarıyla hazırlıkları tamamlanma aşamasına gelen yeni Yükseköğretim Kanunu taslağı, akademik etik ihlallerine karşı sert yaptırımlar içeriyor. Taslak düzenleme, özellikle yapay zekâ ile tez yazdıran ya da akademik çalışmalarını başkalarına hazırlatan kişilere yönelik ağır sonuçlar öngörüyor.
YENİ YÜKSEKÖĞRETİM DÜZENLEMESİ NELER GETİRİYOR?
Yapay Zekâ ile Tez Yazdıranlara Ağır Yaptırımlar
Hazırlanan taslağa göre:
- Tez, makale ve projelerin yapay zekâya yazdırılması
- Akademik çalışmaların üçüncü kişilere yaptırılması
“akademik etik ihlali” kapsamında değerlendirilecek.
Bu tür ihlallerin tespit edilmesi halinde ciddi yaptırımlar devreye girecek.
Akademik Unvanlar ve Diplomalar İptal Edilecek
Düzenlemenin en dikkat çeken maddeleri arasında:
- Üniversite ile ilişiğin kesilmesi
- Elde edilen diplomaların iptali
- Akademik unvanların geri alınması
yer alıyor.
Bu adım ile akademik sistemde güvenilirliğin artırılması hedefleniyor.
PARA CEZASI VE HUKUKİ YAPTIRIMLAR GELİYOR
5 Bin TL ile 10 Bin TL Arasında Ceza
Taslakta yalnızca akademik yaptırımlar değil, aynı zamanda maddi cezalar da bulunuyor.
Buna göre:
- Yapay zekâ ile tez yazdırdığı tespit edilen kişilere
- 5.000 TL ile 10.000 TL arasında adli para cezası
uygulanması planlanıyor.
DENETİM SİSTEMLERİ GÜÇLENDİRİLECEK
Yapay Zekâ Tespit Sistemleri Devreye Girecek
Yeni düzenleme ile birlikte üniversitelerde denetim süreçlerinin de değişmesi bekleniyor.
Özellikle:
- Yapay zekâ kullanımını tespit eden sistemler
- Gelişmiş intihal ve özgünlük kontrolleri
aktif şekilde kullanılacak.
Bu sayede akademik çalışmaların daha sıkı denetlenmesi hedefleniyor.
ÖĞRENCİ AFFI DETAYLARI DA NETLEŞTİ
Tarih Kriteri Getiriliyor
Taslak düzenleme yalnızca yaptırımları değil, öğrenci affını da kapsıyor.
Buna göre:
- Temmuz 2022 sonrası ilişiği kesilenler: Şartsız yararlanabilecek
- Temmuz 2022 öncesi ilişiği kesilenler: Daha önce af almamış olma şartı aranacak
Ancak yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin bu kapsam dışında tutulacağı ifade ediliyor.
TEKLİF MECLİS’E SUNULACAK
Nisan Ayı Sonu Kritik Tarih
Yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen kanun teklifinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne nisan ayı sonunda sunulması planlanıyor.
Düzenlemenin kısa sürede yasalaşması halinde:
- Akademik etik ihlallerine karşı caydırıcılık artacak
- Eğitim sisteminde daha şeffaf bir yapı oluşturulacak
