Türk bal sektörü, dünya üretiminde üst sıralarda yer almasına rağmen ihracatta geride kalmasını tersine çevirmek için kapsamlı bir adım atıyor. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, “Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırmak” adlı 24 aylık AR-GE projesini Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) iş birliğiyle hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Üretimde 2’nci, İhracatta 18’inci Sıra
Birlik Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin yaklaşık 100 bin tona yaklaşan bal üretimine rağmen 33,5 milyon dolarlık ihracat gelirinin yetersiz olduğunu belirtti. Ortalama 3,9 dolar seviyesindeki ihracat birim fiyatının artırılması gerektiğini vurgulayan Girit, Türkiye’nin üretimde dünyada ikinci sırada yer almasına rağmen ihracatta 18’inci sırada bulunduğunu hatırlattı.
Hedeflerinin 250 milyon dolarlık ihracat seviyesine ulaşmak ve Çin ile Yeni Zelanda gibi güçlü üreticilerle rekabet etmek olduğunu ifade etti.
Çam Balında Bilimsel Atılım
Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu ise Türkiye’de başta Muğla olmak üzere birçok ilde yılda yaklaşık 25 bin ton çam balı üretildiğini belirtti.
Kalpaklıoğlu, çam balına özgü protokateşik asit (PCA), alfa-pinen ve beta-pinen gibi biyoaktif bileşenlerin yeterince tanımlanmadığını ve uluslararası kabul görmüş bir standardizasyon sisteminin bulunmadığını söyledi. Bu eksikliğin, ürünün uluslararası pazarda düşük fiyatla konumlanmasına yol açtığını dile getirdi.
Yeni proje kapsamında:
-
Çam balının kimyasal olarak standardize edilmesi
-
Otantik ürün doğrulama sisteminin geliştirilmesi
-
Fonksiyonel gıda olarak konumlandırılması
hedefleniyor.
Hedef: Premium Segmente Geçiş
Projenin nihai amacının Türk çam balını premium segmente taşımak olduğunu belirten sektör temsilcileri, doğru bilimsel altyapı ve stratejik konumlandırmayla küresel pazarda daha yüksek katma değer yaratılabileceğini ifade etti.
Amaç, çam balını dünyaca bilinen premium bal kategorileriyle rekabet edebilir seviyeye çıkarmak.
24 Aylık AR-GE Yol Haritası
Planlanan proje kapsamında:
-
Çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşiklerin ileri analiz yöntemleriyle tanımlanması
-
In vivo ve in vitro biyolojik etkinlik testlerinin yapılması
-
Kimyasal yapı ile biyolojik aktivite ilişkisinin ortaya konması
-
Marker bileşiklere dayalı bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilmesi
-
En az 10 SCI makale ve 15 uluslararası bilimsel sunum hazırlanması
hedefleniyor.
Uzmanlar, bu bilimsel altyapının tamamlanması halinde Türk çam balının küresel pazarda daha güçlü bir marka haline gelebileceğini ve birim ihracat fiyatının önemli ölçüde artabileceğini belirtiyor.
