Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verilmesinin ardından, fonların nakde dönüşüm süreci gündeme geldi.
Gedik Yatırım Araştırma’nın 5 Ekim tarihli “Tasfiye Kararı Verilen Yatırım Fonları ile İlgili Değerlendirme” raporunda fon portföyleri menkul kıymet bazında incelendi.
Rapora göre verisine ulaşılabilen 129 fonun 15’i para piyasası fonu, 114’ü ise diğer fonlardan oluşuyor. MKK verilerine göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
İşleme Kapalı Fon Büyüklüğü 756 Milyar TL
30 Eylül 2026 itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü 652,3 milyar TL olarak hesaplandı. Bunun 305,1 milyar TL’si para piyasası fonlarında, 347,2 milyar TL’si ise diğer fonlarda bulunuyor.
Tasfiyeye alınmadan alım satıma kapatılan 103,7 milyar TL de hesaba katıldığında işleme kapalı toplam fon büyüklüğü 756 milyar TL’ye ulaşıyor.
Bu tutarın 31 Ağustos’ta 1 trilyon 470,4 milyar TL olduğu belirtilirken, tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü de 15 Eylül’deki 992,5 milyar TL’den 30 Eylül’de 652,3 milyar TL’ye geriledi.
Raporda, fonların işleme kapalı olduğu dönemde yaşanan yüzde 34,3’lük düşüşün büyük ölçüde portföylerde bulunan payların fiyat kayıplarını yansıttığı ifade edildi.
Varlıkların Yüzde 76,5’i Altı Fonda
Rapora göre tasfiye kapsamındaki 652,3 milyar TL’lik varlığın yüzde 76,5’i Tera Portföy’ün altı fonunda bulunuyor.
Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un büyüklüğü 243,6 milyar TL, Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu’nun büyüklüğü ise 224,4 milyar TL olarak hesaplandı.
Bu iki fon, tasfiye kapsamındaki toplam büyüklüğün yüzde 72’sini oluşturuyor. Raporda bu nedenle tasfiye sürecinin genel seyrinde söz konusu iki fonun önemli rol oynayacağı değerlendirildi.
Yaklaşık 334 Milyar TL’lik Varlık İncelendi
Gedik Yatırım, tasfiye kapsamındaki 129 fondan portföy içeriğine ulaşılabilen 48 fonu ayrıntılı olarak analiz etti. Bu fonların toplam büyüklüğü 569,9 milyar TL ile tasfiye kapsamındaki varlıkların yaklaşık yüzde 87’sine karşılık geliyor.
Toplam 1.339 pozisyonun değerlendirildiği çalışmada, işlem derinliği ve değerleme göstergeleri dikkate alınarak 249 hisse ile borçlanma araçlarındaki 140 ihraç, likiditesi sınırlı olabilecek varlıklar kapsamında ele alındı.
İncelenen 48 fondaki likiditesi sınırlı olabilecek varlıkların oranı yüzde 58,6, toplam tutarı ise yaklaşık 333,9 milyar TL olarak hesaplandı.
Raporda “likiditesi sınırlı” ifadesinin varlıkların değersiz olduğu anlamına gelmediği, bu varlıkların piyasa fiyatını önemli ölçüde etkilemeden kısa sürede nakde çevrilmesinin zor olabileceğini ifade ettiği vurgulandı.
Üç Büyük Fon Çıkarıldığında Oran Yüzde 23,2’ye İniyor
Rapora göre likidite sorunu fonlar arasında eşit şekilde dağılmıyor. Tera Portföy’ün TP2, TLY ve THF kodlu üç büyük fonu, portföy içeriğine ulaşılabilen tasfiye büyüklüğünün yüzde 84,6’sını oluşturuyor.
Bu üç fon analiz dışında bırakıldığında likiditesi sınırlı varlıkların oranı para piyasası fonlarında yüzde 40’tan yüzde 21’e, diğer fonlarda yüzde 80,1’den yüzde 48,7’ye geriliyor. Toplam oran ise yüzde 58,6’dan yüzde 23,2’ye düşüyor.
Raporda, kalan fonların portföylerinin dörtte üçünden fazlasının görece likit varlıklardan oluştuğu belirtildi.
Hisse Pozisyonlarının Değeri 146,5 Milyar TL
İncelenen fonların likiditesi sınırlı olarak sınıflandırılan 123 hissedeki pozisyonlarının güncel değeri yaklaşık 146,5 milyar TL olarak hesaplandı.
Bu tutarın yüzde 86’sı ilk 10 hissede yoğunlaşıyor. Söz konusu hisselerin 31 Ağustos-28 Eylül dönemindeki pozisyon ağırlıklı ortalama getirisi eksi yüzde 58 olarak belirlendi.
Ortalama günlük işlem hacminin yüzde 20’sinin aşılmaması varsayımıyla yapılan hesaplamada, 146,5 milyar TL’lik pozisyonların yaklaşık 66 milyar TL’lik bölümünün satışının 60 işlem gününden uzun sürebileceği değerlendirildi.
Yaklaşık 62 milyar TL’lik bölüm için 20 ila 60 işlem günü, 19 milyar TL’lik bölüm için ise 20 işlem gününden kısa bir süre öngörüldü.
Altı Büyük Pozisyon 106,2 Milyar TL
En büyük altı hisse pozisyonunun toplam büyüklüğünün 106,2 milyar TL olduğu belirtildi.
Ortalama günlük işlem hacminin yüzde 20’siyle satış varsayımında bu pozisyonların tasfiyesinin 27 ila 126 işlem günü arasında sürebileceği hesaplandı. Altı pozisyonun beşinde öngörülen satış süresi 50 işlem gününün üzerinde.
Raporda bu hisselerin son bir ayda yüzde 44 ile yüzde 71 arasında değer kaybettiği de belirtildi.
Dört Farklı Senaryo Hesaplandı
Gedik Yatırım, tasfiye kapsamındaki fonlar için farklı değer kaybı varsayımlarına dayanan dört duyarlılık analizi hazırladı.
30 Eylül tarihli her 100 TL’lik fon değerinin yaklaşık nakit karşılığı hafif senaryoda 91 TL, orta senaryoda 80 TL, ağır senaryoda 67 TL ve çok ağır senaryoda 53 TL olarak hesaplandı.
Raporda bu rakamların bir tahmin değil, duyarlılık analizi olduğu özellikle vurgulandı.
Tera Portföy’ün üç büyük fonu hariç tutulduğunda ise söz konusu tutarlar sırasıyla 97 TL, 93 TL, 88 TL ve 81 TL olarak hesaplandı.
Özel Sektör Tahvillerinde Likidite Vurgusu
Tasfiye kapsamındaki fonların elinde 37,5 milyar TL’lik özel sektör tahvili bulunduğu, bunun 31,6 milyar TL’lik bölümünün, yani yüzde 84’ünün likiditesi sınırlı olarak değerlendirilen ihraçlardan oluştuğu belirtildi.
Fonlarda ayrıca 29,4 milyar TL tutarında devlet tahvili bulunuyor. Bunun 24,5 milyar TL’si Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu’nda yer alıyor.
Raporda, derin ikincil piyasaya sahip devlet tahvillerinin daha kısa sürede ve sınırlı fiyat etkisiyle nakde çevrilebileceği, bu nedenle ara ödemelerin finansmanında kullanılabilecek ilk kaynaklardan biri olabileceği değerlendirildi.
İncelenen fonlardaki takip listesine alınan özel sektör tahvili pozisyonlarının yaklaşık yüzde 89’unun ise fon kurucusuyla aynı gruptaki ihraççılara ait olduğu belirtildi.
Yatırımcılara 1 Milyon TL’ye Kadar Ara Ödeme
SPK’nın 30 Eylül tarihli kararıyla Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından kurulan fonların yatırımcılarına ara ödeme yapılmasına karar verildi.
Her yatırımcıya, her fon için ayrı ayrı olmak üzere yapılacak ara ödeme 1 milyon TL’yi aşamayacak. Sürecin para piyasası fonlarından başlaması öngörülüyor.
Kararın 131 fonun 65’ini kapsadığı, Gedik Yatırım hesaplamasına göre bu fonların yaklaşık 605 milyar TL büyüklüğe sahip olduğu ve tasfiye kapsamındaki toplam varlıkların yüzde 93’ünü oluşturduğu belirtildi.
Raporda Güven ve Şeffaflık Vurgusu
Gedik Yatırım, tasfiye sürecinde yalnızca en kısa sürenin değil, yatırımcı adına elde edilecek toplam nakdin piyasa bozucu etki yaratmadan mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarılmasının hedeflenmesi gerektiğini belirtti.
Tasfiye için başlangıçta üç ay olarak belirlenen azami sürenin altı aya çıkarıldığı, ancak bu sürenin bir hedef tarih değil üst sınır olduğu ifade edildi. Likit portföylere sahip fonlarda ödemelerin daha erken gerçekleştirilebileceğine dikkat çekildi.
Raporda, fon bazında satış ve ödeme takvimlerinin şeffaf şekilde açıklanması, toplam 305 milyar TL büyüklüğündeki 15 para piyasası fonunda ödemelere öncelik verilmesi, alım satıma kapatılan 170 fonun durumunun kısa sürede belirlenmesi ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği değerlendirmelerine yer verildi.
