Sakarya'nın Söğütlü ilçesine bağlı Harmantepe Mahallesi'nin kuzeyinde yer alan Harmantepe Kalesi, devam eden arkeolojik çalışmalarla yeniden gündeme geldi. Aşağı Sakarya havzasının önemli tarihi yapıları arasında gösterilen kalede ortaya çıkarılan bulgular, bölgenin geçmişine ilişkin dikkat çekici ipuçları sunuyor.
Bizans döneminde savunma ve gözetleme amacıyla kullanıldığı değerlendirilen tarihi kalenin, yeni bulgular ışığında daha eski bir geçmişe sahip olabileceği ifade ediliyor.
TARİHİ 6. YÜZYILA KADAR UZANABİLİR
Harmantepe Kalesi'nin geçmişine ilişkin dikkat çeken açıklama, Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürü Süleyman Acar'dan geldi.
Türk Edebiyatı Vakfı Sakarya Şubesi tarafından düzenlenen "Çay-Simit ve Şehre Dair" programında konuşan Acar, kalede gerçekleştirilen kazılarda elde edilen bulguların tarihi yapının bilinen geçmişini değiştirebileceğini belirtti.
Acar, bulguların kalenin bulunduğu alandaki tarihi geçmişin Milattan Sonra 6. yüzyıla kadar uzanabileceğine işaret ettiğini aktardı.
BİZANS'IN SAVUNMA HATTINDA ÖNEMLİ BİR NOKTAYDI
Bugüne kadar ağırlıklı olarak 12. veya 13. yüzyıla tarihlendirilen Harmantepe Kalesi'nin, Bizans döneminde Sakarya Nehri çevresindeki stratejik geçiş noktalarını korumak amacıyla inşa edilen savunma sisteminin bir parçası olduğu değerlendiriliyor.
Sakarya Nehri'nin batı yakasında bulunan Seyifler, Adliye ve Çoban kalelerinin de aynı savunma ağı içerisinde yer aldığı belirtiliyor.
Birbirini görebilecek konumlara inşa edilen bu yapıların, bölgedeki hareketliliği izlemek ve olası saldırılara karşı güvenliği sağlamak amacıyla kullanıldığı düşünülüyor.
10 METREYE ULAŞAN SURLARI DİKKAT ÇEKİYOR
Harmantepe Kalesi, mimari özellikleriyle de bölgenin önemli tarihi yapıları arasında bulunuyor.
Elips biçimine yakın yuvarlak plana sahip kalenin surları, yöresel taşlar kullanılarak inşa edildi.
Yaklaşık 2 metre kalınlığındaki kale duvarlarının yüksekliği 8 ila 10 metre arasında değişiyor.
Çevresinde altı burç bulunan kalenin beş girişinden en önemlisinin güney cephesinde yer aldığı belirtiliyor.
Kale duvarlarında bulunan ve geçmişte kullanılan ahşap kirişlerin çürümesiyle oluşan boşluklar ise dönemin inşa tekniklerine ışık tutuyor.
KAZILARDA SİKKE, YÜZÜK VE OK UÇLARI BULUNDU
Harmantepe Kalesi'nde 2021 yılında bitki temizliği ve arkeolojik sondaj çalışmalarıyla başlayan süreçte çok sayıda tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı.
Gerçekleştirilen kazılarda sikke, ok ucu, yüzük, bronz bilezik, seramik parçaları ve çeşitli metal objelere ulaşıldı.
Ortaya çıkarılan buluntuların, kalenin kullanım dönemlerinin ve bölgenin tarihi geçmişinin aydınlatılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Öte yandan geçmiş yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar ve zamanla biriken toprak tabakalarının tarihi yapının bazı bölümlerinde tahribata yol açtığı belirtildi.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
18 Nisan 1992 tarihinde koruma kurulu kararıyla tescil edilen Harmantepe Kalesi'nde, tarihi dokunun korunmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.
Sakarya Valiliği ve Söğütlü Belediyesi tarafından 2026 yılında yapılan paylaşımlarda, tarihi kalede gerçekleştirilen saha ziyaretleri ve restorasyon sürecine ilişkin gelişmelere yer verildi.
Aşağı Sakarya havzasının günümüze ulaşan en iyi korunmuş kaleleri arasında gösterilen Harmantepe Kalesi'nin özgün mimarisinin korunarak gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
