Türkiye’de son dönemde okullarda yaşanan şiddet olayları eğitim güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşırken, Eğitim Reformu Girişimi (ERG) tarafından yayımlanan yeni rapor dikkat çeken verileri ortaya koydu. “Bağları Sıkılaştırmak: Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar İçin Öneriler” başlıklı çalışmada okul şiddetinin yalnızca bireysel davranışlarla açıklanamayacağı belirtilirken, sosyal, ekonomik ve dijital faktörlerin de sürecin önemli bir parçası olduğu vurgulandı.
Raporda yer alan verilere göre Türkiye’de 15 yaşındaki her 4 çocuktan biri okulda çeteleşmeye tanık olduğunu, bıçak veya silah taşıyan öğrenci gördüğünü ifade etti.
Okullarda Şiddet ve Çeteleşme Endişesi Büyüyor
ERG’nin yayımladığı çalışmada okul ortamlarında yaşanan şiddet olaylarının son yıllarda ciddi şekilde arttığına dikkat çekildi. Özellikle öğrenciler arasında oluşan gruplaşmalar, zorbalık ve suç davranışlarının eğitim ortamını doğrudan etkilediği belirtildi.
Her 4 Çocuktan 1’i Silah veya Bıçak Gördüğünü Söylüyor
Rapora göre 15 yaş grubundaki öğrencilerin önemli bir bölümü okul ortamında:
- çeteleşmeye tanık olduğunu,
- bıçak taşıyan öğrenci gördüğünü,
- silah taşıyan öğrencilerle karşılaştığını
ifade etti.
Uzmanlar, bu durumun yalnızca disiplin sorunu değil, aynı zamanda sosyal destek ve psikolojik dayanıklılık meselesi olduğuna dikkat çekiyor.
Çocukların Karıştığı Cinayet Vakalarında Yüzde 131 Artış
Raporda dikkat çeken bir diğer veri ise çocukların karıştığı suç oranlarındaki yükseliş oldu.
Son 9 Yılda Cinayet Vakaları Katlandı
Çalışmada yer alan bilgilere göre:
- Çocukların karıştığı cinayet vakaları son 9 yılda yüzde 131 arttı.
- Uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı suçlarda ise yüzde 119 yükseliş yaşandı.
Bu veriler, çocuk suçluluğu ve gençler arasındaki şiddet eğiliminin giderek daha görünür hale geldiğini ortaya koydu.
Mağdur Çocuk Sayısında Büyük Artış
ERG raporunda yalnızca suça karışan çocuklara değil, mağdur çocuk sayısındaki artışa da dikkat çekildi.
Mağdur Çocuk Sayısı 279 Bini Aştı
Rapora göre 2020-2024 yılları arasında mağdur çocuk sayısı yüzde 156 artarak 279 bin 620’ye ulaştı.
Uzmanlar, çocukların hem okul içinde hem de sosyal çevrede artan baskı, zorbalık ve şiddet ortamıyla karşı karşıya kaldığını belirtiyor.
Dijital Dünya ile Okul Arasındaki Sınır Kalkıyor
Pandemi sonrası dönemde çocukların dijital ortamlarda daha fazla zaman geçirmesinin yeni risk alanları oluşturduğu da raporda öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Çocukların Yüzde 91’i İnternet Kullanıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre:
- 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91.3’ü internet kullanıyor,
- yüzde 74’ü dijital oyun oynuyor,
- yüzde 66.1’i sosyal medyada aktif olarak yer alıyor.
Raporda okulda başlayan çatışmaların sosyal medya üzerinden devam ettiği, çevrimiçi gerilimlerin yeniden sınıf ortamına taşındığı ifade edildi.
Şiddet İçerikleri Yeni Riskler Oluşturuyor
Araştırmada özellikle sosyal medyada şiddet içeriklerinin görünürlük ve statü aracı haline gelmesinin çocuklar üzerinde yeni riskler oluşturduğu vurgulandı.
Uzmanlar, çevrimiçi zorbalık ve dijital şiddetin artık okul güvenliğinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirtiyor.
Erkek Çocukları Daha Fazla Risk Altında
Raporda erkek öğrencilerin hem şiddet olaylarında daha görünür olduğu hem de fiziksel zorbalığa daha fazla maruz kaldığı belirtildi.
Bu durumun toplumsal cinsiyet rolleri, sosyal baskılar ve akran ilişkileriyle bağlantılı olduğu ifade edildi.
“Sadece Güvenlik Kamerası Yetmez” Uyarısı
ERG’nin çalışmasında okul güvenliği konusunda yalnızca fiziksel önlemlerin yeterli olmayacağı vurgulandı.
Binlerce Okulda Polis ve Güvenlik Önlemi
Rapora göre Mart 2026 itibarıyla:
- 1136 okula sabit polis görevlendirildi,
- yaklaşık 22 bin okulda giriş-çıkış saatlerinde ekip aracı bulundurulması kararlaştırıldı.
Ancak uzmanlar, güvenlik önlemlerinin eğitim ortamını baskılayıcı hale getirmemesi gerektiğine dikkat çekti.
ERG’den Okullar İçin Çözüm Önerileri
Raporda okul şiddetini azaltmak için birçok öneri sıralandı.
Şiddet Önleme Komisyonları Kurulmalı
ERG’nin önerileri arasında:
- okul bazlı şiddet önleme komisyonları kurulması,
- psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı sayısının artırılması,
- rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi,
- kriz müdahale mekanizmalarının standartlaştırılması
yer aldı.
Sosyal ve Sanatsal Alanlar Güçlendirilmeli
Çalışmada ayrıca:
- tüm öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanması,
- sanat ve spor alanlarının artırılması,
- öğrencilerin güvenli sosyal alanlara erişiminin güçlendirilmesi,
- sosyal-duygusal öğrenmeye daha fazla zaman ayrılması
gerektiği ifade edildi.
Eğitimde Güvenlik ve Rehberlik Tartışmaları Yeniden Gündemde
ERG’nin yayımladığı rapor, Türkiye’de okul güvenliği ve çocukların psikososyal gelişimi konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Uzmanlar, okul şiddetinin yalnızca disiplin cezalarıyla çözülemeyeceğini, çocukların sosyal destek mekanizmalarıyla güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
