7 Mayıs 1942 tarihli belge, İzmir Merkez Amirliği tarafından MİT’in öncülü olan Millî Emniyet Hizmeti (M.E.H./MAH) Başkanlığı’na gönderilen yazışmaları içeriyor. “Almanya’nın İzmir Konsolosluğu’nda çalışan Türk tercümanın yürüttüğü propaganda faaliyetlerine ilişkin olarak İzmir Merkez Amirliği’nden MAH Başkanlığı’na gönderilen yazı” başlığıyla yayımlanan iki sayfalık belgede, söz konusu şahsın propaganda ve istihbarat faaliyetlerinin yakından takip edildiği belirtildi.
Belgelerde, tercümanın özellikle dini konuları propaganda aracı olarak kullandığı ifade edilirken, “Müslümanlık ile Almanlık arasında bağ bulunduğunu” savunduğu ve “Hitlerizmi benimsemenin İslam ruh ve dinine uygun olduğunu” çevresine yaymaya çalıştığı kaydedildi.
Adolf Hitler ile Hazreti Muhammed arasında benzerlik kurmaya çalıştığı aktarılan belgede şu ifadeler yer aldı:
“Hitler ve Hazreti Muhammed üzerinde durarak her ikisinin de yaptıklarının zemin ve zaman farklarına rağmen birbirinin aynı olduğunu söylemekte ve bu söylediklerini Müslümanlığa ait kitaplar üzerinde yaptığı derin tetkiklere istinad ettirdiğini ilâveyi ihmal etmemektedir.”
“En Tehlikeli ve Faal Elemanlardan Biri”
Arşiv belgesinde, Alman Konsolosluğu’nda görev yapan tercümanın bölgedeki Alman istihbaratının “en tehlikeli ve faal elemanlarından biri” olarak değerlendirildiği belirtildi. Resmi görevli olmasına rağmen gününün büyük bölümünü kahvehane, gazino ve benzeri kamusal alanlarda geçirdiği ifade edilen şahsın, İzmirli olması nedeniyle dikkat çekmeden farklı çevrelere rahatlıkla girebildiği aktarıldı.
Belgelerde ayrıca, propaganda faaliyetlerinin önüne geçebilmek amacıyla şahsın yeniden silah altına alınarak tecrit edilmesinin düşünüldüğü ancak yapılan incelemede “310 doğumlu olması nedeniyle askerlikle ilişiğinin kalmadığının” tespit edildiği bilgisine yer verildi.
MİT’in yayımladığı belge, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de yürütülen yabancı propaganda faaliyetleri ve istihbarat çalışmaları açısından dönemin dikkat çeken örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
