Adalet Bakanı Akın Gürlek, Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından İstanbul’da düzenlenen “Yargının Etkinliği İzleme ve Değerlendirme Toplantısı”na katıldı.
Yargı teşkilatının üst düzey temsilcilerinin bir araya geldiği toplantıda konuşan Gürlek, Dördüncü Yargı Reformu Stratejisi doğrultusunda yargı hizmetlerini daha etkin, hızlı ve erişilebilir hale getirmek için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Vatandaşların adalete makul sürede ulaşmasının öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Gürlek, yargılamaların hızlandırılmasının dosyaların aceleyle kapatılması anlamına gelmediğini vurguladı.
“Her Dosyanın Ardında Adalet Bekleyen Bir İnsan Var”
Türkiye genelinde 597 mahalde 26 bin 777 hâkim ve Cumhuriyet savcısının görev yaptığını açıklayan Bakan Gürlek, yargı teşkilatının imkânlarını geliştirirken vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.
Gürlek, “Hızlı bir yargıdan söz ederken kastımız, dosyaları aceleyle kapatmak değildir. Her dosyaya gereken özeni gösterecek, fakat kimsenin hakkına kavuşmak için gereksiz yere beklemesine de razı olmayacağız” dedi.
Uzun süren yargılamaların vatandaşların hayatındaki belirsizliği artırdığına dikkat çeken Gürlek, adil yargılanma hakkı, hâkimlik teminatı ve mahkemelerin bağımsızlığından ödün verilmeyeceğini ifade etti.
204 Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürosu Faaliyete Geçti
Yargılamalarda yaşanan gecikmelerin nedenlerini belirlemek amacıyla yeni bir uygulamanın hayata geçirildiğini açıklayan Gürlek, 204 birimde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının faaliyete geçtiğini bildirdi.
Adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri adalet komisyonları bünyesinde kurulan bürolar, mülhakat adliyelerini de kapsayacak.
Bürolar aracılığıyla özellikle uzun süren soruşturma ve yargılamalardaki idari ve teknik gecikme nedenleri tespit edilecek.
İş dağılımındaki aksaklıklar, personel ihtiyacı ve teknik engellerin belirlenerek ilgili birimler tarafından giderilmesi sağlanacak.
Gürlek, büroların yargılamanın içeriğine veya sonucuna müdahale etmeyeceğini vurgulayarak, “Hiçbir idari mekanizma, hâkimin vicdani kanaatinin veya Cumhuriyet savcısının soruşturma yetkisinin yerine geçemez” mesajını verdi.
Alo Adalet 135 Hattı Ekimde Türkiye Genelinde Açılacak
Bakan Gürlek, yargı süreçlerinde yaşanan gecikmelerle ilgili vatandaşların başvurabileceği Alo Adalet 135 Hattı’nın pilot uygulamasının başladığını duyurdu.
Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yazılım ve merkezde kurulan çağrı merkeziyle hizmet veren sistem, yapay zekâ desteği de içeriyor.
Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak faaliyete geçen hattın ekim ayında Türkiye genelinde kullanıma sunulması planlanıyor.
İlk aşamada beş yılı aşan davalar ve üç yılı aşan soruşturmalar için vatandaşlar bu hatta başvurabilecek.
Başvuru sahipleri, dosyalarındaki gecikmenin nedeni hakkında bilgi alabilecek ve süreci hızlandırabilecek idari veya teknik tedbirlerin değerlendirilmesini isteyebilecek.
Gürlek, uygulamanın hâkim veya savcılara dosyanın nasıl sonuçlanacağını söylemek amacı taşımadığını, yalnızca gecikmelere neden olan idari ve teknik sorunların giderilmesini hedeflediğini belirtti.
UYAP’ta Yapay Zekâ Dönemi İçin Çalışmalar Hızlandırıldı
Adalet Bakanı Gürlek, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) altyapısında yapay zekâ teknolojilerinden daha etkin yararlanılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Yargı süreçlerinin hızlandırılması ve adalet hizmetlerinde verimliliğin artırılması amacıyla hazırlanan “UYAP AI” projesinin faaliyete geçirilmesine ilişkin sürecin hızlandırıldığını bildirdi.
Bakan Gürlek, yargılamaların süresini etkileyen iş yükü ve kadro dağılımına ilişkin çalışmaların da devam ettiğini söyledi.
Son Altı Ayda 284 Mahkeme Faaliyete Geçirildi
Yargı teşkilatının kapasitesinin artırılmasına yönelik verileri paylaşan Bakan Gürlek, son altı ay içerisinde 196 yeni mahkeme kurulduğunu açıkladı.
Aynı dönemde 284 mahkemenin faaliyete geçirildiğini, 180 ihtisas mahkemesinin kurulmasına yönelik karar alındığını bildirdi.
Personel kapasitesine ilişkin de bilgi veren Gürlek, 982 adli yargı ve 52 idari yargı olmak üzere toplam 1034 hâkim ve savcı yardımcısının göreve başlatıldığını belirtti.
Gürlek, oluşturulan kapasitenin ihtiyaç duyulan bölgelere yönlendirilerek dosya birikimine yol açan dengesizliklerin giderilmesini hedeflediklerini ifade etti.
Üç Yılı Aşan Soruşturmalar ve Beş Yılı Aşan Davalar Öncelikli Olacak
Yargı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik çalışmaların ilk aşamasında uzun süredir bekleyen dosyalara odaklanılacak.
Bu kapsamda üç yılı aşan soruşturmalar ile beş yılı aşan dava dosyaları öncelikli olarak değerlendirilecek.
Bakan Gürlek, hedeflerinin yalnızca geçmiş yıllardan kalan dosyaları sonuçlandırmak olmadığını, yeni dosyaların da yıllarca beklemesini önleyecek bir sistem kurmak istediklerini belirtti.
Gürlek, bütün soruşturma ve yargılamaların makul sürede ve belirlenen hedef süreler içerisinde tamamlanmasını amaçladıklarını söyledi.
Gecikmiş Dosyaları Sonuçlandıran Hâkimlere İlave Puan Planlanıyor
Bakan Gürlek, uzun süredir bekleyen dava dosyalarını karara bağlayan hâkimlere yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Gecikmiş dosyaların çoğunlukla hacimli ve yoğun emek gerektirdiğini belirten Gürlek, bu dosyaları sonuçlandıran hâkimlerin terfi değerlendirmelerinde iş yüzdesine ilave puan verilmesinin planlandığını bildirdi.
Gerekçeli kararların zamanında yazılmasının da yargı hizmetlerinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Gürlek, kararların gerekçeleri onaylanmadan terfi değerlendirmesinde esas alınmamasına ilişkin HSK ilke kararını hatırlattı.
Gürlek, “Duruşmanın bitmesi, vatandaşın bekleyişinin bittiği anlamına gelmez. Gerekçeli karar zamanında yazılmadığında vatandaşın hakkına ulaşması da gecikir” dedi.
Başsavcıların Soruşturma Dosyası Üstlenmesi Gündemde
Soruşturmalardaki iş yükünün dengelenmesine yönelik yeni bir adım atıldığını belirten Bakan Gürlek, HSK Birinci Dairesinin aldığı kararı da paylaştı.
Cumhuriyet başsavcı vekilleri ile asliye ceza merkezlerindeki Cumhuriyet başsavcılarının belirli oranda soruşturma dosyası üstlenmesini öngören taslak metnin HSK Genel Kurul gündemine alınmasına karar verildiğini bildirdi.
Gürlek, düzenlemeyle deneyimli yargı mensuplarından daha fazla yararlanılmasının ve soruşturmaların daha hızlı sonuçlandırılmasının amaçlandığını söyledi.
Hâkim ve Savcı Atamalarında Hizmet Puanı Esas Alınacak
Yargı mensuplarının atama sistemine ilişkin değişiklikleri de açıklayan Gürlek, yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda hizmet puanının temel ölçüt olarak kabul edildiğini bildirdi.
Yeni sistemde hizmet puanları, görev yapılan yerin katsayısı ve fiilî hizmet süresi üzerinden hesaplanacak.
Hâkim ve savcılar kendi puanlarını önceden görebilecek. Terfi, teftiş ve disiplin durumlarının hizmet puanına nasıl yansıyacağına ilişkin esaslar ise ayrıca belirlenecek.
Sistemin, kararda öngörülen istisnalar dışında 2027 yılı HSK Ana Yaz Kararnamesi ile uygulanmaya başlanması planlanıyor.
Bakan Gürlek, atama ölçütlerinin önceden bilinmesinin yargı mensuplarının çalışma huzuruna katkı sağlayacağını ifade etti.
“Adalet Hızlı ve Güvenilir Olduğu Sürece Türkiye Güçlü ve Huzurlu Olur”
Toplantıda yargı mensuplarına seslenen Bakan Gürlek, karşılaşılan idari ve teknik sorunların çözümünde Cumhuriyet başsavcılıkları, adalet komisyonları, Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları, HSK ve Adalet Bakanlığının destek sağlayacağını belirtti.
Yargı mensuplarından sahada karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini paylaşmalarını isteyen Gürlek, toplantılarda dile getirilen somut tespitlerin yeni kararlara ve uygulamalara yansıtılacağını söyledi.
Gürlek, “Bizim derdimiz, vatandaşlarımızın yargıya güvenle başvurabildiği güçlü ve sağlam bir adalet düzenini korumaktır. Adalet hızlı ve güvenilir olduğu sürece Türkiye güçlü ve huzurlu olur” ifadelerini kullandı.
Bakan Gürlek, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması için yürütülen çalışmaların vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı hedeflediğini vurguladı.
