Yaklaşık 7 yıl süren geçit hakkı davasında taşınmazın değer artışının dikkate alınmamasını mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendiren Yüksek Mahkeme, yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Karar, 4 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
7 yıl süren davada eski bedel esas alındı
İzmir'in Çeşme ilçesinde yaşanan olay, 2010 yılında bir arazi sahibinin genel yola ulaşabilmek amacıyla komşu taşınmaz üzerinden geçit hakkı talep etmesiyle başladı.
Açılan davada yapılan bilirkişi incelemelerinde, geçit hakkı kurulması istenen taşınmazın metrekare değerinin 2011 yılında 20 TL, 2014 yılında ise 30 TL olduğu belirlendi.
Ancak mahkeme, yargılama sürecinde taşınmazın değerinde meydana gelen artışı dikkate almak yerine önceki bedel üzerinden hesaplama yaptı.
Yaklaşık 7 yıl süren yargılamanın ardından 2016 yılında geçit hakkı karşılığında taşınmaz sahibine 4 bin 169 lira 98 kuruş ödenmesine karar verildi.
AYM: Mülk sahibine aşırı külfet yüklendi
Dosyanın bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine taşınmasının ardından Yüksek Mahkeme, mülkiyet hakkı yönünden değerlendirme yaptı.
AYM, geçit hakkı kurulması nedeniyle mülkiyet hakkı sınırlandırılan taşınmaz sahibine ödenecek bedelin belirlenmesinde, taşınmazın değerindeki artışın göz ardı edilmesini hak ihlali olarak değerlendirdi.
Kararda, geçit hakkından yararlanacak kişinin genel yola ulaşma ihtiyacı karşılanırken, taşınmazı üzerinde geçit hakkı kurulan kişinin de ekonomik açıdan korunması gerektiği vurgulandı.
Bedelin güncellenmemesinin mülk sahibine aşırı ve olağan dışı külfet yüklediğine hükmeden Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.
Yeniden yargılama yapılacak
Anayasa Mahkemesinin 5 Mayıs 2026 tarihinde verdiği karar doğrultusunda, ihlalin sonuçlarının giderilmesi amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmedildi.
Başvurucunun 130 bin TL tutarındaki maddi tazminat talebi reddedilirken, 40 bin 446 lira 90 kuruş yargılama giderinin ödenmesine karar verildi.
Karar, 4 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.
Geçit hakkı nedir?
Geçit hakkı, genel yola yeterli bağlantısı bulunmayan bir taşınmazın sahibine, belirli şartlar altında komşu taşınmaz üzerinden geçiş imkânı sağlayan hukuki bir haktır.
Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen bu hak, taşınmaz sahiplerinin genel yola ulaşım ihtiyacının karşılanmasını amaçlıyor.
Ancak geçit hakkı kurulurken komşu taşınmaz sahibinin mülkiyet hakkı da sınırlandırıldığı için uygun bir bedelin ödenmesi gerekiyor.
Arsa ve arazi sahipleri için ne anlama geliyor?
Anayasa Mahkemesinin kararı, özellikle komşu parseller lehine geçit hakkı kurulmasına ilişkin davaları devam eden taşınmaz sahipleri açısından önem taşıyor.
Yargılama sürecinin uzaması ve bu süre içerisinde taşınmazın değerinde önemli değişiklikler meydana gelmesi durumunda, eski bedel üzerinden hesaplama yapılması mülkiyet hakkının ihlaline yol açabilecek.
Karar, mahkemelerin geçit hakkı bedelini belirlerken taşınmazın değerindeki değişimleri ve mülk sahibinin uğrayabileceği ekonomik kayıpları dikkate alması gerektiğine işaret ediyor.
AYM'nin oybirliğiyle aldığı karar, uzun süren geçit hakkı davalarında taşınmaz sahiplerine ödenecek bedelin adil şekilde belirlenmesi açısından emsal niteliği taşıyor.
