Akıllı saatler artık yalnızca adım sayan ve spor performansını ölçen cihazlar olmaktan çıktı. Kalp hızını takip eden, bazı modellerde EKG kaydı yapabilen ve ritim düzensizliği saptadığında kullanıcıyı uyaran akıllı saatler, kalp sağlığının günlük yaşamda takip edilmesine de katkı sağlıyor. Akıllı saat kullanan vatandaşların kalp ritimleriyle ilgili yaşadığı sorunları bildirmesi üzerine Yeni Sakarya’ya değerlendirmelerde bulunan Kardiyoloji Uzmanı Dr. Perihan Varım, teknolojinin önemli bir yardımcı olduğunu ancak doktorun yerini alamayacağını vurguladı.
ÖNEMLİ AYRIM
Akıllı saatlerin kalp hastalıklarını teşhis eden tıbbi cihazlar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Varım, “Aslında burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Akıllı saatler kalp hastalığı tanısı koymaz, ancak bazı kalp ritim bozukluklarının fark edilmesine yardımcı olabilir. Özellikle atriyal fibrilasyon olarak adlandırdığımız ve toplumda oldukça sık görülen ritim bozukluğunun yakalanmasında akıllı saatlerin önemli bir katkısı olabilir. 2024 Avrupa Kardiyoloji Derneği kılavuzu da bu cihazların atriyal fibrilasyon açısından taramada yardımcı olabileceğini kabul ediyor. Ancak cihazın verdiği uyarının tek başına tanı anlamına gelmediğinin altını çiziyor” dedi.
PANİK NEDENİ DEĞİL!
Akıllı saatte görülen “düzensiz kalp ritmi” veya “atriyal fibrilasyon şüphesi” uyarısının doğrudan panik nedeni olmaması gerektiğini belirten Varım, “Akıllı saatinizde ‘düzensiz kalp ritmi’ veya ‘atriyal fibrilasyon şüphesi’ şeklinde bir uyarı gördüğünüzde bunu panik nedeni olarak değil, dikkate alınması gereken bir işaret olarak değerlendirmek gerekir. Çünkü akıllı saatlerin kullandığı teknolojilerde hareket, erken atımlar ve bazı teknik faktörler yanlış uyarılara neden olabilir. Öte yandan hiçbir uyarı almamak da kalbin tamamen sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Akıllı saatler her ritim bozukluğunu yakalayamaz” ifadelerini kullandı.
TEKRARLAYAN UYARI
Akıllı saatten gelen düzensiz ritim uyarısının tekrarlaması halinde kardiyoloji değerlendirmesinin uygun olacağını söyleyen Varım, Tekrarlayan bir düzensiz ritim uyarısı alan kişinin, özellikle çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, bayılma veya göğüs ağrısı gibi şikâyetleri de varsa doktoruna başvurması doğru olacaktır. Doktor değerlendirmesinde gerekirse standart EKG, Holter veya daha uzun süreli ritim takipleri yapılabilir. Özellikle atriyal fibrilasyon tanısının kesinleştirilmesi için EKG kaydının sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi gerekir” dedi.
“HER UYARI ACİL DEĞİL”
Her akıllı saat uyarısının acil servise başvurmayı gerektirmediğini de belirten Varım, “Evet, özellikle uyarı tekrarlıyorsa doktora başvurmasını öneririm. Ama her uyarı acil servise gitmek anlamına gelmez. Tek seferlik ve şikâyetsiz bir uyarı varsa kayıt saklanıp doktorla paylaşılabilir. Tekrarlayan düzensiz ritim uyarılarında kardiyoloji değerlendirmesi uygun olur. Uyarıyla birlikte çarpıntı, nefes darlığı veya baş dönmesi gibi belirtiler varsa daha hızlı değerlendirilmelidir. Göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya ani nörolojik bulgular varsa saatle uğraşmadan acil tıbbi değerlendirme gerekir” ifadelerini kullandı.
DOKTOR YERİNE GEÇMEZ
Kalp hastalığı açısından risk taşıyan kişilerin akıllı saatlerden yararlanabileceğini ifade eden Varım, özellikle aralıklı ortaya çıkan ritim sorunlarının fark edilmesinde bu cihazların fayda sağlayabileceğini söyledi.“Ben akıllı saatleri yardımcı bir takip aracı olarak faydalı buluyorum. Özellikle daha önce ritim problemi yaşamış, çarpıntı şikâyeti olan veya atriyal fibrilasyon açısından risk taşıyan kişilerde zaman zaman ortaya çıkan ritim bozukluklarının fark edilmesine katkı sağlayabilir. Burada önemli olan saati doktorun yerine koymamak” dedi.
GÜNLÜK YAŞAMA UYGUN
Akıllı saatin normal değerler göstermesinin kalp-damar hastalığı bulunmadığı anlamına gelmediğini vurgulayan Varım, “Bir kişinin tansiyonu normal, nabzı normal ve akıllı saati herhangi bir uyarı vermiyor diye kalp damar hastalığı olmadığı sonucuna varamayız. Akıllı saatlerin temel avantajı, kalbi günün farklı saatlerinde ve günlük yaşam sırasında takip edebilmesidir. Bu nedenle bazen doktor muayenesinde görülmeyen, aralıklı ortaya çıkan ritim problemlerinin yakalanmasına yardımcı olabilir. Özellikle EKG kaydı yapabilen modeller bu açıdan daha değerlidir. Ancak elde edilen kayıtların yine hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir” diye konuştu.
SAĞLIK SİGORTASI DEĞİL!
Akıllı saatlerin kullanılabileceğini ancak cihazların bir “sağlık sigortası” gibi görülmemesi gerektiğini belirten Varım, “Ben bunu biraz farklı ifade etmeyi tercih ediyorum: Akıllı saat kullanılabilir, ancak sağlık sigortası gibi görülmemeli. Saatin gösterdiği kalp hızı, uyku süresi veya ritim bilgileri kişinin kendi sağlığı hakkında farkındalığını artırabilir. Fakat bunları sürekli kontrol edip her küçük değişiklikte endişelenmek de doğru değildir.” Varım, “Kalp sağlığını korumanın temel taşları hâlâ çok daha klasik şeylerdir: düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, ideal kilonun korunması, tansiyon ve kolesterolün kontrol altında tutulması, sigaradan uzak durulması ve düzenli doktor kontrolleri. Akıllı saat ise bütün bunların üzerine eklenebilecek faydalı bir yardımcıdır” ifadelerini kullandı.
İYİ BİR YARDIMCI
Teknolojinin kalp sağlığında önemli bir fırsat sunduğunu belirten Varım, “Akıllı saatlerin kalp sağlığında önemli bir yeri olduğuna inanıyorum. Özellikle sessiz ve aralıklı seyreden bazı ritim bozukluklarının fark edilmesinde bize yeni bir pencere açıyorlar. Ancak saatin verdiği bir uyarıyı kesin tanı olarak kabul etmek de, hiçbir uyarı vermemesini ‘kalbim tamamen sağlıklı’ şeklinde yorumlamak da doğru değil. Akıllı saat kalbinizin doktoru değildir; ama bazen doktorunuza gitmeniz gerektiğini hatırlatan iyi bir yardımcı olabilir. Kalp sağlığında teknoloji bize çok değerli bilgiler sunuyor. Önemli olan bu bilgileri doğru yorumlamak ve gerektiğinde doğru zamanda hekime başvurmak” dedi.
Fotoğraf: Gülten KUZGUN
