Özellikle hizmet sektöründe çalışanların gelirlerinin önemli bir bölümünü oluşturan bahşişlerle ilgili Yargıtay kararı dikkat çekti. Düzenli ve süreklilik arz eden bahşişlerin belirli şartlarda ücretin bir parçası olarak değerlendirilmesi, çalışanların kıdem tazminatından fazla mesai hesabına kadar birçok hakkını etkiliyor.
Karara göre, sürekli olarak bahşiş alan çalışanların bu gelirleri somut olayın şartlarına göre kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilecek. İşverenler açısından ise bahşişlerin kayıt altına alınması ve sosyal güvenlik bildirimlerinin doğru yapılması önem taşıyor.
Düzenli bahşiş kıdem tazminatına dahil edilecek
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi Yazarı İsa Karakaş, yerel mahkemenin kıdem tazminatı hesabında bahşişleri dikkate almadığını ancak kararın Yargıtay tarafından bozulduğunu belirtti.
Karakaş, devamlı olarak ödenen bahşişlerin ücret niteliğinde değerlendirilerek tazminat hesabında esas alınması gerektiğine hükmedildiğini ifade etti.
Bu kapsamda özellikle lokanta, restoran, kafe, otel ve turizm işletmelerinde düzenli olarak toplanarak çalışanlara dağıtılan bahşişlerin önemi arttı.
SGK’ya bildirmeyene 66 bin lirayı aşan ceza uyarısı
Karakaş, bahşişlerin SGK primine esas kazanca dahil edilmesi gerektiğini belirterek işverenlere önemli bir uyarıda bulundu.
Bahşişlerin SGK’ya bildirilmemesi durumunda işletmelerin idari para cezalarının yanı sıra yararlandıkları teşvikleri de kaybedebileceğini söyleyen Karakaş, bildirim yapılmayan her ay için 66 bin lirayı aşan idari para cezasının gündeme gelebileceğini ifade etti.
Karakaş ayrıca, işverenin yararlandığı asgari ücret desteğinin iptal edilebileceğini ve daha önce alınan desteklerin faiziyle geri istenebileceğini belirtti.
Kayıtların incelemeye alınması halinde yaptırımların daha da artabileceğine dikkat çekildi.
Fazla mesai hesabında farklı katsayı uygulanacak
Kararın çalışanların fazla mesai ücretlerinin hesaplanmasında da etkili olacağı belirtildi.
Karakaş’ın aktardığına göre fazla çalışma hesabında garanti ücret ile bahşişten kaynaklanan kazanç aynı şekilde değerlendirilmeyecek.
Normal maaş üzerinden gerçekleştirilen fazla mesai hesabında 1,5 katsayısı esas alınırken, bahşişten kaynaklanan bölüm için 0,5 katsayısı uygulanacak.
Emekli maaşını da etkileyebilir
Düzenli bahşişlerin ücret olarak kabul edilerek SGK’ya bildirilmesi çalışanların sosyal güvenlik haklarına da yansıyabilecek.
Karakaş, bahşişlerin prime esas kazanca dahil edilmesinin çalışanların SGK’ya bildirilen kazançlarını yükselteceğine dikkat çekerek, bunun şartlara bağlı olarak ileride bağlanacak emekli aylıklarına da olumlu yansıyabileceğini ifade etti.
Karakaş, yeni yaklaşımı, “Bahşiş ne lütuf ne hediye ne de bir yardımdır. Doğrudan doğruya bir ücrettir, bir maaştır” sözleriyle değerlendirdi.
Sadece bahşişle çalışanlar için asgari ücret detayı
Bahşiş sistemi üzerinden çalışan işçiler açısından da önemli bir ayrıntıya dikkat çekildi. İşveren ile çalışanın yalnızca bahşiş karşılığında çalışma konusunda anlaşması ve elde edilen tutarın asgari ücretin altında kalması durumunda, işverenin aradaki farkı tamamlaması gerektiği belirtildi.
Karakaş, bu tutarın asgari ücrete tamamlanarak SGK’ya bildirilmesi gerektiğini söyledi.
5510 sayılı Kanun kapsamında prime dahil edilmeyen ödemelerin ayrıca düzenlendiğini belirten Karakaş, bahşişlerin istisnalar arasında bulunmadığını ve bu nedenle SGK primine tabi tutulması gerektiğini ifade etti.
Fotoğraf: Sosyal Medya
Video: İHA
