Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine öncülük eden, işgal altındaki Anadolu'da Milli Mücadele'yi başlatarak Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini atan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının üzerinden 88 yıl geçti.
10 Kasım 2026 Salı günü Türkiye'nin dört bir yanında düzenlenen anma programlarıyla Büyük Önder Atatürk bir kez daha anılıyor. Saatler 09.05'i gösterdiğinde vatandaşlar, Cumhuriyet'in kurucusuna duydukları saygı ve özlemi ifade etti..
Selanik'ten Cumhuriyet'e uzanan bir ömür
1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, ilk öğrenimine annesi Zübeyde Hanım'ın isteğiyle mahalle mektebinde başladı. Daha sonra Şemsi Efendi Mektebi'nde eğitimine devam etti.
Askerlik mesleğine duyduğu ilgi doğrultusunda Selanik Askeri Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi'nde öğrenim gördü. İstanbul'daki Harp Okulu'ndan 1902 yılında teğmen, Harp Akademisi'nden ise 1905 yılında kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu.
Askerlik hayatı boyunca farklı cephelerde önemli görevler üstlenen Mustafa Kemal, özellikle Çanakkale Savaşları'ndaki başarılarıyla Türk milletinin gönlünde özel bir yer edindi.
Çanakkale'de tarihin akışını değiştirdi
Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi'nde görev alan Mustafa Kemal, 19. Tümen Komutanı olarak düşman kuvvetlerine karşı büyük bir direniş gösterdi.
Conkbayırı ve Anafartalar'da elde edilen başarılar, savaşın seyrini değiştiren gelişmeler arasında yer aldı.
Çanakkale'deki üstün askeri başarıları sayesinde "Anafartalar Kahramanı" olarak tanınan Mustafa Kemal, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde önemli bir lider olarak öne çıktı.
19 Mayıs 1919'da bağımsızlık mücadelesini başlattı
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Anadolu'nun işgal edilmeye başlanması üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'nin ilk adımını attı.
22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi ile milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı vurgulandı.
Ardından gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas kongreleriyle ulusal bağımsızlık mücadelesinin yol haritası belirlendi.
23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Ankara'da açılmasıyla Milli Mücadele yeni bir aşamaya taşındı.
Sakarya Meydan Muharebesi'nde tarihi zafer
Milli Mücadele'nin en kritik dönüm noktalarından biri, 23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi oldu.
Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlığında Türk ordusu, 22 gün 22 gece süren çetin mücadele sonucunda Yunan kuvvetlerini geri püskürttü.
Atatürk'ün savaş sırasında verdiği "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emri, Türk askeri tarihinin en önemli sözlerinden biri olarak hafızalara kazındı.
Sakarya Zaferi'nin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya 19 Eylül 1921'de "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" unvanı verildi.
Büyük Taarruz ile bağımsızlığın yolu açıldı
26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde belirleyici bir dönüm noktası oldu.
30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ardından Türk ordusu ilerleyişini sürdürerek 9 Eylül'de İzmir'e girdi.
Kazanılan askeri zaferlerin ardından 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalandı ve Türkiye'nin bağımsızlığı uluslararası alanda kabul edildi.
29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi
Milli Mücadele'nin başarıyla tamamlanmasının ardından Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde yeni Türk devletinin yönetim şekli belirlendi.
29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
Atatürk, Cumhurbaşkanlığı döneminde eğitim, hukuk, ekonomi, sanayi, tarım ve toplumsal yaşam başta olmak üzere birçok alanda köklü reformlara öncülük etti.
24 Kasım 1934'te çıkarılan kanunla Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadı verildi.
Saat 09.05'te bir millet yasa boğuldu
Hayatını Türk milletinin bağımsızlığına ve çağdaşlaşmasına adayan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda 57 yaşında hayatını kaybetti.
Büyük Önder'in vefatı, Türkiye'de ve dünyanın birçok ülkesinde derin üzüntüyle karşılandı.
Atatürk'ün naaşı, İstanbul'da düzenlenen törenlerin ardından Ankara'ya getirildi. 21 Kasım 1938'de Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine defnedildi.
10 Kasım 1953 tarihinde ise naaşı, ebedi istirahatgâhı olan Anıtkabir'e nakledildi.
88 yıldır aynı özlem, aynı saygı
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, aradan geçen 88 yıla rağmen fikirleri, devrimleri ve Türk milletine bıraktığı mirasla anılmaya devam ediyor.
Cumhuriyet'in 103'üncü yılında, Büyük Önder'in bağımsızlık ve milli egemenlik anlayışı gelecek nesillere aktarılıyor.
"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır."
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete intikalinin 88'inci yılında saygı, rahmet, minnet ve özlemle anıyoruz.
