Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne ilişkin belirsizlik yeni Orta Vadeli Program’ın açıklanmasıyla birlikte farklı bir boyut kazandı. Daha önce farklı tarihlerde yürürlüğe girmesi gündeme gelen sistemin yeni programda yer almaması, çalışan ve işveren kesiminde “TES ertelendi mi, tamamen kaldırıldı mı?” sorularını gündeme taşıdı.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşe yazısında TES’in yeni OVP’den tamamen çıkarıldığını belirterek bunun tesadüfi olmadığını savundu.
Yıllardır erteleniyordu
Karakaş, TES’in geçmiş yıllarda birçok kez ertelendiğine dikkat çekti.
2023 yılında yayımlanan Orta Vadeli Program’da Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkılı Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne dönüşmesi için 2024 sonbaharı işaret edilmişti. Ancak bu takvim gerçekleşmedi ve hedef önce 2025’e, ardından 2026’ya kaydırıldı.
Karakaş, buna rağmen ortada ne kanun teklifinin ne de kamuoyuna açıklanmış somut bir taslağın bulunduğunu belirterek sürecin giderek tıkandığını ifade etti.
Çalışan cephesinde en büyük sorun maaş kesintisi
TES’e yönelik en büyük eleştirilerden biri çalışan maaşlarından yapılması planlanan kesintilerdi.
Karakaş’ın aktardığı hesaplamaya göre mevcut asgari ücret 28 bin 75 TL seviyesindeyken, yüzde 3 oranında ek TES kesintisi uygulanması halinde çalışanın eline geçen tutarın daha da azalması gündeme gelecekti.
Bu nedenle özellikle dar gelirli çalışanların mevcut ekonomik koşullarda yeni bir zorunlu kesintiyi taşımasının zor olduğu görüşü öne çıkıyor.
İşveren maliyeti de artacaktı
Sistemin yalnızca çalışanlara değil işverenlere de ek maliyet getirmesi bekleniyordu.
Karakaş, mevcut SGK ve işsizlik primi yükünün yüksek seviyede olduğunu, TES’in devreye girmesi halinde yüzde 3 işçi ve yüzde 3 işveren katkısıyla toplam prim yükünün daha da artacağını belirtti.
Özellikle KOBİ’ler ve küçük işletmeler açısından bu ek maliyetin istihdam üzerinde baskı oluşturabileceği ve kayıt dışılığı artırabileceği değerlendirmesi yapıldı.
“Uzlaşma yoksa TES de yok”
Karakaş, sistemin hayata geçirilmesi için çalışan ve işveren taraflarının ortak iradesinin önemli olduğunu vurguladı.
Hem çalışanların maaş kesintisine hem de işverenlerin ilave prim yüküne sıcak bakmaması nedeniyle TES’in mevcut şartlarda yürürlüğe girmesinin zorlaştığını ifade etti.
Yeni OVP’de TES’e yer verilmemesi de bu nedenle, sistemin en azından kısa vadede gündemden çıktığı şeklinde yorumlandı.
Resmi olarak tamamen kaldırıldığı açıklanmış değil
Ancak yeni OVP’de TES başlığının bulunmaması, sistemin hukuken tamamen ve kalıcı olarak kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Şu aşamada hükümetten “TES tamamen iptal edildi” yönünde ayrı bir resmi açıklama yapılmış değil.
Bu nedenle mevcut tablo, TES’in kısa vadede uygulanmayacağı ve programdan çıkarıldığı şeklinde değerlendiriliyor.
