Düzenlemeyle çocukların işlediği ağır suçlara ilişkin ceza hükümleri yeniden düzenlenirken, çocukların korunmasına yönelik yeni tedbirler getirildi. Mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin de “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilmesi öngörüldü.
15-18 yaş grubuna ilişkin cezalar değişiyor
Yeni düzenlemeye göre, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa 19 yıldan 27 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.
Diğer suçlarda ise verilecek cezalar üçte bir oranında indirilecek ve her fiil bakımından hükmedilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında ise hakimlere daha geniş takdir yetkisi tanınacak. Somut olayın özelliklerine göre 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmamasına karar verilebilecek. 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da belirli şartlarda bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesine imkan sağlanacak.
Çocuğun eline ulaşan silah için yeni ceza
Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi ve bu nedenle silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması da ayrı bir suç olarak düzenlendi.
Fiilin daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması halinde, sorumlu kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilecek.
“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değişiyor
Çocuk Koruma Kanunu’nda kullanılan “suça sürüklenen” ifadesinin yerine “adli süreçteki” ifadesi getirilecek.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Düzenlemenin amacı, çocuk hakkında doğrudan suç isnadı içeren mevcut terminoloji yerine daha tarafsız ve adli süreci ifade eden bir kavram kullanılması olarak açıklandı.
Çocuklara yönelik yeni “yönlendirme tedbirleri”
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” getiriliyor.
Bu kapsamda sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ile tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile davranışsal bağımlılıklara yönelik tedbirler uygulanabilecek.
15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu
Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirilecek.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde bunun gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilecek.
Ailelere de yaptırım geliyor
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında da yaptırım uygulanabilecek.
İhlalin niteliği ve ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek. Kararlara karşı itiraz yolu da açık olacak.
Kurumlar arasındaki koordinasyon güçlendirilecek
Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulması halinde kolluk güçlerinden yardım istenebilecek.
Merkezde kurumlar arasındaki koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, il ve ilçelerde koordinasyon ve takip ise vali ve kaymakamlar tarafından sağlanacak.
Düzenlemeyle birlikte çocuk adalet sisteminde hem ağır suçlara yönelik yaptırımların yeniden belirlenmesi hem de çocukların eğitim, sosyal destek ve rehabilitasyon süreçlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
