Çocukları ve gençleri dijital dünyanın risklerinden korumayı amaçlayan sosyal medya düzenlemesi gündemdeki yerini koruyor.
Sakarya Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sümeyye Derin, sosyal medya kullanımında 15 yaş sınırına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak ergenlik döneminde beyin gelişiminin devam ettiğini ve bu durumun gençleri dijital ortamların olumsuz etkilerine karşı daha hassas hâle getirebildiğini belirtti.
"Beyin gelişimi 25 yaşına kadar devam ediyor"
Doç. Dr. Sümeyye Derin, insan beyninin gelişiminin genç yetişkinlik dönemine kadar sürdüğünü, bazı araştırmalarda bu sürecin 30 yaşına kadar uzanabildiğinin belirtildiğini ifade etti.
Özellikle karar verme, dürtü kontrolü ve eleştirel düşünme gibi işlevlerle ilişkili prefrontal korteksin ergenlik döneminde gelişimini sürdürdüğünü anlatan Derin, duygusal tepkilerle ilişkili limbik sistemin bu dönemde daha etkin olabildiğini söyledi.
Derin, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle beyin gelişimi açısından bu sürece bakmakta fayda var. Bizlerin çocukluktan itibaren 25 yaşa kadar beynimizin gelişimi devam ediyor. Hatta bazı kaynaklar bunun 30'a kadar sürdüğünü söylüyor."
Bu nedenle gençlerin sosyal medyada karşılaştıkları içerikleri değerlendirme ve dürtülerini kontrol etme konusunda desteğe ihtiyaç duyabileceklerini vurguladı.
Sosyal medya dikkat ve odaklanmayı etkileyebiliyor
Sosyal medya platformlarındaki hızlı içerik akışının dikkat süresini olumsuz etkileyebileceğini belirten Derin, özellikle çocukların uzun süre odaklanma gerektiren faaliyetlerde zorlanabildiğine dikkat çekti.
Satranç öğrenmek, problem çözmek ve müzik aleti çalmak gibi etkinliklerin uzun süreli dikkat ve çaba gerektirdiğini ifade eden Derin, sosyal medyadaki sürekli değişen içeriklerin bu becerilerin geliştirilmesini zorlaştırabileceğini söyledi.
Derin, "Bu noktada çocukların bu tür odaklanma ve uzun süreli çaba konusunda sosyal medyanın olumsuz etkilerinden maalesef dikkat ve odaklanma anlamında olumsuz etkilenebiliyor." dedi.
Ebeveynlere önemli uyarı: Çocuklarınızı yargılamayın
Doç. Dr. Sümeyye Derin, çocukların sosyal medyada olumsuz bir durumla karşılaşmaları hâlinde ailelerin yaklaşımının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Özellikle çevrim içi taciz gibi durumlarda çocukların suçlayıcı ve eleştirel tepkilerle karşılaşmaması gerektiğini belirten Derin, ebeveynlerin çocuklarını dinleyerek güvenli bir iletişim ortamı oluşturmasının önemine dikkat çekti.
Çocuğun yaşadığı olayı ailesiyle paylaşmasının ardından yargılanmasının, kendisini güvende hissetmesini zorlaştırabileceğini ifade eden Derin, ailelerin gerektiğinde ilgili kanıtları koruyarak hukuki yollara başvurabileceğini söyledi.
Derin, bu süreçte çocuğun duygularını anlamanın ve onunla iş birliği içinde hareket etmenin önemli olduğunu belirtti.
"Çocuklar ilgi ve yeteneklerine göre yönlendirilmeli"
Sosyal medyanın çocuklar için yalnızca eğlence değil, aynı zamanda arkadaşlık kurma ve gündemi takip etme alanı olduğunu ifade eden Derin, ailelerin bu platformların çocukların yaşamındaki yerini anlaması gerektiğini söyledi.
Sosyal medya kullanımına yönelik olası sınırlamalarla birlikte çocukların farklı etkinliklere yönlendirilmesinin önemine değinen Derin, ebeveynlerin çocuklarının ilgi alanlarını ve yeteneklerini yakından gözlemlemesini önerdi.
Derin, "Bu noktada ebeveynler sosyal medyanın getirdiği sınırlamayla birlikte çocukların ilgi alanlarını, yeteneklerini yakından gözlemeleri, bu noktada ilgi ve yetenek alanlarına göre faaliyetlere yönlendirmesi önem arz ediyor." ifadelerini kullandı.
Sosyal medya kullanımında yaş sınırı tartışmaları devam ederken Derin'in değerlendirmeleri, çocukların dijital ortamda korunmasında yalnızca yasal düzenlemelerin değil, aile desteğinin ve sağlıklı iletişimin de önem taşıdığını ortaya koydu.
