Ev sahibi olmak isteyen milyonlarca vatandaşı ilgilendiren konut kredisi düzenlemesinde önemli bir değişikliğe gidildi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, 2023 yılında yürürlüğe giren ve mevcut konut sahiplerinin yeni bir ev almak için kullanabilecekleri kredi miktarını sınırlandıran uygulamada değişiklik yaptı. Daha önce kişinin kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının üzerine kayıtlı en az bir konut bulunması halinde kredi tutarının konut değerine oranı yüzde 75 azaltılarak hesaplanıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu kısıtlamanın uygulanabilmesi için ilgili kişilerin toplamda en az iki konuta sahip olması şartı getirildi. Böylece mevcut durumda yalnızca bir konutu bulunan vatandaşların ikinci konut alımlarında daha yüksek tutarlı kredi kullanabilmelerinin önü açıldı.
İKİNCİ KONUT ALIMINDA KREDİ KISITLAMASI GEVŞETİLDİ
BDDK'nın aldığı yeni karar, özellikle mevcut bir konutu bulunan ve ikinci evini satın almak isteyen vatandaşlar açısından önemli bir değişiklik içeriyor. 24 Ağustos 2023 tarihli düzenlemeye göre kişinin kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının bir konuta sahip olması durumunda, yeni alınacak konut için kullanılabilecek kredi tutarına ciddi sınırlama uygulanıyordu. Bu kapsamda normal şartlarda geçerli olan azami kredi/değer oranı yüzde 75 azaltılıyordu. Yeni kararla birlikte bu uygulamanın kapsamı daraltılarak kısıtlamanın en az iki konuta sahip olanlar için geçerli olması kararlaştırıldı. Böylece tek konutu bulunan vatandaşlar, ikinci konutlarını satın alırken söz konusu yüzde 75'lik azaltmaya tabi tutulmayacak.
YÜZDE 75'LİK SINIRLAMA KİMLERE UYGULANACAK?
BDDK tarafından yapılan açıklamada, Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik'in 12'nci maddesi kapsamında konut kredilerinde uygulanacak yeni esaslar duyuruldu. Buna göre tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının malik olduğu en az iki konutunun bulunması halinde, 29 Ocak 2026 tarihli ve 11364 sayılı Kurul Kararı'nda belirlenen azami kredi tutarının konut değerine oranı yüzde 75 azaltılarak uygulanacak. Bu düzenleme, konut edinmek amacıyla kullandırılan kredilerin yanı sıra taşıt kredileri hariç olmak üzere konut teminatlı kredileri de kapsıyor. Dolayısıyla bir konutu bulunan vatandaşlar için söz konusu kısıtlama kaldırılırken, en az iki konutu bulunan kişiler yeni bir konut almak istediklerinde azaltılmış kredi oranlarıyla karşılaşacak.
KONUT KREDİSİ HESAPLAMASI NASIL DEĞİŞECEK?
Yeni düzenlemenin etkisi, kredi kullanımında konutun değerine göre belirlenen azami finansman oranı üzerinden görülecek. Örneğin ilgili konut için normal şartlarda yüzde 80 azami kredi/değer oranı uygulanıyorsa, yüzde 75'lik azaltma nedeniyle bu oran yüzde 20'ye düşüyordu. Yeni kararla birlikte yalnızca bir konutu bulunan kişi, ikinci konut alımında bu özel azaltmaya tabi olmayacak ve diğer şartları sağlaması halinde normal azami kredi oranından yararlanabilecek. Ancak kredi tutarı; satın alınacak konutun değeri, ilgili kredi/değer oranı, bankanın değerlendirmesi ve başvuru sahibinin ödeme gücü gibi kriterlere göre belirlenecek. Düzenleme, bankaların her başvuru sahibine otomatik olarak kredi kullandıracağı anlamına gelmiyor.
HİSSELİ TAPUSU OLANLAR İÇİN DE YENİ KARAR
BDDK'nın düzenlemesinde hisseli konut sahipliğine ilişkin önemli bir ayrıntıya da yer verildi. Buna göre tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının herhangi bir konut tapusunda yüzde 50 veya daha az hisseye sahip olması durumunda, bu nitelikteki bir konut malikliği değerlendirmesinde dikkate alınmayacak. Ancak ikiden fazla konutta hisseli tapu sahibi olanlar bu istisnanın dışında tutulacak. Böylece özellikle miras yoluyla veya farklı nedenlerle bir konutta düşük oranda hisse sahibi olan vatandaşların konut kredisi başvurularında nasıl değerlendirileceğine ilişkin esaslar da yeniden belirlenmiş oldu.
KENTSEL DÖNÜŞÜM KAPSAMINDAKİ KONUTLARA İSTİSNA
Yeni kararda, riskli yapı statüsündeki konutlara ilişkin özel bir düzenleme de bulunuyor. BDDK, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı olduğu tespit edilmesi nedeniyle yıkılmış veya hakkında yıkım kararı alınmış konutların değerlendirilmesine yönelik istisna getirdi. Buna göre söz konusu koşulları taşıyan konutlardan yalnızca biri, kişinin konut sahipliği durumunun belirlenmesinde dikkate alınmayacak. Bu düzenlemeyle riskli yapı nedeniyle konutunu kaybeden veya yıkım kararıyla karşı karşıya kalan vatandaşların kredi değerlendirmelerinde belirli bir kolaylık sağlanması amaçlanıyor.
EV ALMAK İSTEYENLERİ YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
BDDK'nın aldığı kararla birlikte konut kredilerindeki yüzde 75'lik azaltma uygulamasının kapsamı değişirken, ikinci konutunu satın almak isteyen vatandaşlar açısından önemli bir finansman kolaylığı ortaya çıktı. Önceki sistemde bir konut sahibi olmak kredi kullanımında ciddi bir kısıtlamaya neden olurken, yeni uygulamada bu sınır en az iki konuta sahip olanlar için geçerli olacak. Hisseli tapular ve kentsel dönüşüm kapsamındaki riskli yapılar için getirilen istisnalar da konut sahipliği değerlendirmesinde dikkate alınacak. Konut kredisi kullanmayı planlayan vatandaşların, başvuru öncesinde bankaların güncel kredi koşullarını ve kendilerine uygulanacak azami kredi/değer oranlarını kontrol etmeleri gerekiyor.





