Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Devlet Konservatuvarı'nda Türk müziğini yapay zekâ teknolojisiyle buluşturan önemli bir proje hayata geçiriliyor. Çalgı Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mahir Mak'ın danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir tarafından geliştirilen “Makam Besteci AI”, Türk müziğine özgü makam ve usul yapısını dijital ortama taşıyor.
Son bir yıldır üzerinde çalışılan uygulama, internet ortamındaki veri setleriyle eğitilerek Türk müziğinin 164 makamında ve 87 usulünde eser üretebilecek şekilde geliştirildi. Sistem, oluşturulan eserleri nota olarak dışa aktarabiliyor, Türk müziğine özgü enstrümanlarla seslendirebiliyor ve eserler üzerinde düzenleme yapılmasına imkân sağlıyor.
TÜRK MÜZİĞİ İÇİN YAPAY ZEKÂ DEVRİMİ
Proje danışmanı Doç. Dr. Mahir Mak, mevcut yapay zekâ uygulamalarının büyük ölçüde Batı müziği verileriyle geliştirildiğine dikkat çekerek Türk müziğinin kendine özgü ses sistemi ve makam yapısını doğru şekilde temsil edecek bir uygulamaya ihtiyaç duyduklarını belirtti.
Mak, öğrencisiyle birlikte yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştıkları projenin yalnızca beste üretimiyle sınırlı olmadığını ifade etti. Uygulamanın müzik eğitimi, ses kayıt teknolojileri ve Türk müziğinin dijital ortamda üretilmesi olmak üzere farklı kullanım alanlarına yönelik arayüzler içerdiğini söyledi.
3 BİN ESERLİK VERİ SETİNDEN YARARLANILDI
Uygulamanın geliştiricisi yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir ise müzik eğitimi ve bilgisayar programcılığı alanlarındaki birikimini projede bir araya getirdi.
Türk müziğinin köklü geçmişine dikkat çeken Demir, yapay zekâ sistemlerinin farklı kültürlerin müziklerini de tanıyabilmesi gerektiğini vurguladı.
Projenin geliştirilmesinde Prof. Dr. İbrahim Karaosmanoğlu'na ait 2 bin 200 eserlik veri setinden yararlanıldığını, söz konusu veri setinin daha sonra 3 bin esere çıkarıldığını belirten Demir, halk müziği, sanat müziği ve anonim eserlerin de çalışmada kullanıldığını aktardı.
Demir, geliştirilen sistemle 164 makam ve 87 usulde eser üretilebildiğini, bu eserlerin notaya dönüştürülebildiğini ve Türk müziğine özgü enstrümanlarla seslendirilebildiğini kaydetti.
2027'DE ÜCRETSİZ OLARAK KULLANIMA SUNULACAK
Kültür ve Turizm Bakanlığı destekleriyle çalıştayı gerçekleştirilen “Makam Besteci AI” uygulamasının bilgisayar, tablet ve cep telefonlarından erişilebilir olması hedefleniyor.
Yazılımın 2027 yılında ücretsiz olarak kullanıcıların hizmetine sunulması planlanıyor. Projenin hayata geçmesiyle Türk müziğinin dijital teknolojiler aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaşması ve müzik eğitiminde yeni imkânlar oluşturması bekleniyor.
