Yeni sınav yaklaşımının okullar arasındaki ölçme ve değerlendirme farklılıklarını azaltması beklenirken, Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) üzerindeki olası etkileri de gündeme geldi.
Milli Eğitim Bakanlığı, eğitimde ölçme ve değerlendirme süreçlerini daha standart hale getirmek amacıyla ortak yazılı sınav uygulamalarını sürdürüyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan sorularla öğrencilerin ezber bilgilerinin ötesine geçilmesi, öğrendiklerini günlük yaşamla ilişkilendirebilmesi ve analitik düşünme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Milyonlarca öğrenciyi ilgilendiren uygulama, özellikle liseler arasındaki not farklılıkları ve üniversiteye girişte kullanılan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) açısından da tartışılıyor.
SINAVLARDA EZBER YERİNE ANALİTİK DÜŞÜNME
Yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımında öğrencilerin yalnızca doğru cevabı bilmesi değil, bilgiye nasıl ulaştığını gösterebilmesi de önem kazanıyor. Açık uçlu ve kısa cevaplı sorularla öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, analiz yapma ve problem çözme becerilerinin ölçülmesi hedefleniyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan örnek sorular da öğrencilerin bilgiyi farklı durumlarda kullanabilmesine odaklanıyor.
OBP ADALETSİZLİĞİ TARTIŞMASI
Ortak sınav uygulamalarının gündeme getirdiği konulardan biri de liseler arasındaki not verme farklılıkları oldu. Üniversiteye girişte kullanılan Ortaöğretim Başarı Puanı, öğrencilerin diploma notları üzerinden hesaplanıyor. Diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla elde edilen OBP, genel uygulamada 0,12 katsayısıyla çarpılarak yerleştirme puanına ekleniyor.
Bu nedenle okullar arasındaki değerlendirme farklılıkları, öğrencilerin üniversite yerleştirme puanları açısından önem taşıyor. Ortak yazılı sınavların ölçme ve değerlendirmede standartlaşmaya katkı sağlaması beklenirken, uygulamanın OBP kaynaklı farklılıkları tamamen ortadan kaldıracağına ilişkin kesinleşmiş bir sonuç bulunmuyor.
NOT ŞİŞİRME İDDİALARI GÜNDEMDE
Eğitim sisteminde uzun süredir tartışılan konular arasında bazı okullarda öğrencilere gerçekte hak ettiklerinden yüksek notlar verildiği yönündeki iddialar da bulunuyor. Ortak sınavların, okullar arasındaki başarı ve değerlendirme farklılıklarının daha görünür hale gelmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte yapay zekâ destekli denetim, devamsızlık takibi ve okul ruhsatlarının iptaline ilişkin uygulamaların ortak yazılı sınav sistemiyle doğrudan bağlantısı konusunda resmî açıklamaların esas alınması gerekiyor.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE ORTAK STANDART HEDEFİ
MEB'in ortak yazılı sınav uygulamalarıyla aynı sınıf düzeyindeki öğrencilerin belirlenen kazanımlar doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanıyor. Bu yaklaşımın öğrencilerin eksik öğrenmelerinin belirlenmesine, öğretmenlerin eğitim süreçlerini daha sağlıklı değerlendirmesine ve okullar arasındaki ölçme farklılıklarının azaltılmasına katkı sunması bekleniyor.
MİLYONLARCA ÖĞRENCİYİ İLGİLENDİRİYOR
Ortak yazılı sınav uygulamaları, eğitim öğretim yılı boyunca belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde gerçekleştiriliyor. Yeni yaklaşımın merkezinde öğrencilerin bilgiyi ezberlemek yerine anlaması, yorumlaması ve kullanması yer alıyor. Ölçme ve değerlendirmede daha ortak bir standart oluşturulması hedeflenirken, sistemin öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkileri de uygulama sonuçlarıyla daha net ortaya çıkacak.
