Mesken abonelerine elektrikte ortalama yüzde 25 zam yapılmasının ardından, doğal gazda da benzer bir artış uygulandı. BOTAŞ, hanelerde kullanılan doğal gaz fiyatını ortalama yüzde 25 artırdı. Bununla birlikte doğal gazda kademeli fiyatlandırma sistemine geçildi. Yeni sistemle yüksek tüketim yapan haneler, standart tarifeye kıyasla yaklaşık yüzde 70 daha yüksek fiyat ödeyecek.
Enflasyona doğrudan etki
Reuters’ın aktardığı analizlere göre, elektrik ve doğal gaz zamlarının nisan ayı enflasyonuna doğrudan etkisinin yaklaşık 0,6 puan olması bekleniyor. Ancak uzmanlar, kademeli tarife uygulaması ve dolaylı etkilerle bu artışın daha yüksek seviyelere çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Enflasyon sepetinde elektrik fiyatlarının yüzde 1,27, doğal gazın ise yüzde 1,08 oranında ağırlığı bulunuyor.
Sanayi ve üretim maliyetleri de arttı
Yapılan zamlar sadece hanelerle sınırlı kalmadı. Doğal gaz fiyatı sanayi tüketicileri için ortalama yüzde 18,6, elektrik üretim santralleri için ise yüzde 19,4 artırıldı. Elektrik tarafında ise farklı abone gruplarına göre artış oranları değişti:
- Mesken aboneleri: %25
- Kamu ve hizmet sektörü: %17,5
- Sanayi (orta gerilim): %5,8
- Tarımsal faaliyetler: %24,8
Sübvansiyon yükü azaltılmak isteniyor
Türkiye’de uzun süredir elektrik ve doğal gaz, hanelere sübvansiyonlu olarak sunuluyordu. Ancak bu durum bütçe üzerinde ciddi bir yük oluşturuyordu. Hükümetin yeni uygulamayla, destekleri daha hedefli hale getirerek yüksek tüketimi olan abonelere daha yüksek fiyat yansıtmayı amaçladığı belirtiliyor.
Geçtiğimiz yıl enerji destekleri için yaklaşık 650 milyar lira harcanırken, bu yıl için ayrılan bütçe 305 milyar lira seviyesinde tutuldu.
Jeopolitik riskler etkili oluyor
Türkiye’nin doğal gazda büyük ölçüde ithalata bağımlı olması ve fiyatların petrol ile uluslararası piyasalara bağlı şekilde belirlenmesi, maliyetleri doğrudan etkiliyor. Özellikle küresel gerilimler ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, fiyat artışlarını kaçınılmaz hale getiriyor.
