ABD’de nakliye sektörünün en önemli maliyet kalemlerinden biri olan dizel fiyatlarında yaşanan artış, taşımacılık şirketlerinin finansal dengelerini zorlamaya başladı.
Sektörün büyük oyuncularından J.B. Hunt, yükselen yakıt ve sürücü maliyetlerinin üçüncü çeyrek sonuçlarını olumsuz etkileyebileceğini bildirdi. Şirket, üçüncü çeyrek kazançlarında yüzde 5 ile yüzde 10 arasında düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Açıklamanın piyasa beklentilerinin altında kalmasının ardından şirket hisselerinde de satış baskısı görüldü.
TOPTAN VE PERAKENDE FİYATLAR ARASINDAKİ MAKAS DARALDI
ABD’de toptan ve perakende dizel fiyatları arasındaki farkın son aylarda önemli ölçüde kapandığı belirtiliyor.
5 Temmuz ile 17 Eylül arasındaki dönemde perakende dizel fiyatları yaklaşık yüzde 31 yükselirken, toptan fiyatlardaki artışın daha hızlı gerçekleşmesi nedeniyle iki fiyat arasındaki fark yaklaşık yüzde 48 azaldı.
Bu durum özellikle yakıt ihtiyacını büyük ölçüde toptan piyasadan karşılayan büyük taşımacılık şirketleri açısından maliyet baskısını artırdı.
MALİYETLER MÜŞTERİYE AYNI HIZDA YANSITILAMIYOR
Büyük taşımacılık şirketleri yakıtı genellikle toptan piyasadan satın alırken müşterilerden tahsil edilen yakıt ek ücretleri çoğunlukla perakende fiyatlar dikkate alınarak hesaplanıyor.
Toptan dizel fiyatlarının perakende fiyatlardan daha hızlı artması ise şirketlerin yükselen maliyetleri müşterilerine aynı hızda yansıtmasını zorlaştırıyor.
Uzun vadeli taşıma sözleşmeleriyle çalışan şirketlerde bu etkinin daha fazla hissedildiği belirtiliyor. Mevcut sözleşmelerin önemli bölümünün son fiyat artışlarından önce yapılmış olması, artan yakıt giderlerinin kısa sürede navlun ücretlerine eklenmesini güçleştiriyor.
TAŞIMACILARIN FİYAT AVANTAJI ORTADAN KALKIYOR
Nisan ile temmuz ayları arasında toptan ve perakende dizel fiyatları arasındaki fark, büyük taşıma şirketlerine maliyet avantajı sağlamıştı.
Ancak son dönemde fiyat makasının hızla daralmasıyla bu avantajın önemli ölçüde ortadan kalktığı ve şirketlerin üçüncü çeyrek maliyetlerinin yükseldiği ifade ediliyor.
KÜÇÜK FİLOLAR DA ZORLANIYOR
Yakıt fiyatlarındaki yükseliş yalnızca büyük şirketleri değil, küçük taşımacılık filolarını da etkiliyor.
Büyük şirketler kadar yüksek satın alma gücüne sahip olmayan küçük işletmeler, dizeli çoğunlukla perakende fiyatlardan temin ediyor.
Perakende dizel fiyatlarının son üç ayda yaklaşık yüzde 24 yükselmesine karşılık spot navlun fiyatlarının yaklaşık yüzde 6 gerilemesi, küçük taşımacıların maliyet artışını müşterilere aktarmasını zorlaştırdı.
Bu gelişmelerin şirketlerin doğrudan zarar ettiği anlamına gelmediği ancak kâr marjlarının daralmasına yol açtığı değerlendiriliyor.
SEKTÖRDE GÖZLER NAVLUN FİYATLARINDA
Dizel fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde taşımacılık şirketlerinin üzerindeki baskının da sürmesi bekleniyor.
Büyük şirketler toptan yakıt maliyetleri ve uzun vadeli sözleşmeler nedeniyle zorlanırken, küçük filolar yüksek perakende fiyatlarla mücadele ediyor. Önümüzdeki dönemde şirketlerin artan maliyetleri ne ölçüde telafi edebileceği ise navlun piyasasındaki arz-talep dengesi ve taşıma fiyatlarının seyrine bağlı olacak.
