Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 9 Eylül sabahında yüzde 2’nin üzerinde değer kazanarak 100,07 dolara kadar yükseldi. Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı ise 94 doların üzerine çıktı.
Brent petrol böylece temmuz ayından bu yana en yüksek seviyelerine ulaşırken, ağustos ayının başından itibaren kaydedilen yükselişin yaklaşık yüzde 25 olduğu belirtildi.
Arz endişeleri fiyatları yükseltti
Petrol fiyatlarındaki artışta Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ve enerji arzına ilişkin risklerin büyümesi etkili oldu.
Bölgedeki enerji tesisleri ile deniz taşımacılığına yönelik saldırılar, küresel petrol sevkiyatının kesintiye uğrayabileceği endişesini artırdı. Piyasalardaki belirsizlik, petrol fiyatlarına risk primi olarak yansıdı.
Gözler Hürmüz Boğazı’nda
Petrol piyasalarının odağında, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı bulunuyor. Son çatışmaların ardından boğazdan gerçekleştirilen petrol sevkiyatında dalgalanmalar yaşandığına yönelik değerlendirmeler yapılıyor.
Uzmanlar, çatışmaların enerji altyapısına veya kritik nakliye güzergâhlarına yayılması durumunda petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının sürebileceğini belirtiyor.
Akaryakıta zam gelecek mi?
Brent petroldeki yükselişin ardından Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının nasıl etkileneceği merak edilmeye başlandı.
Akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde uluslararası ürün fiyatlarının yanı sıra döviz kuru ve vergi kalemleri de etkili oluyor. Bu nedenle Brent petrolün 100 doların üzerinde kalması, pompa fiyatlarına aynı oranda ve doğrudan zam geleceği anlamına gelmiyor. Ancak yükselişin kalıcı hale gelmesi maliyet baskısını artırabiliyor.
9 Eylül itibarıyla benzin veya motorine yönelik teyit edilmiş yeni bir zam kararı bulunmuyor.
Motorinde ÖTV takvimi de belirleyici olacak
Türkiye’de motorin fiyatlarını etkileyen unsurlardan biri de kademeli ÖTV düzenlemesi. Ağustos ayında uygulanan sistem kapsamında motorinde yaklaşık 9 liralık indirim gerçekleşirken, eylül ayından itibaren ÖTV’nin aşamalı olarak yeniden artırılması kararlaştırılmıştı.
Motorinden alınan ÖTV tutarının yıl sonuna kadar her ay yükseltilmesi öngörülüyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde küresel petrol fiyatları ve döviz kurunun yanı sıra vergi takvimi de pompa fiyatlarında belirleyici olacak.
Sürücülerin gözü fiyat tabelalarında
Brent petrolün 100 dolar seviyesinin üzerinde kalıcı olup olmayacağı, akaryakıt fiyatlarının yönü açısından önem taşıyor. Orta Doğu’daki gerilimin azalması halinde petrol fiyatlarında gevşeme, çatışmaların genişlemesi durumunda ise yeni yükselişler yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Petrol piyasasındaki hareketlilik nedeniyle sürücülerin gözü yeniden akaryakıt istasyonlarındaki fiyat tabelalarına çevrildi. Yeni bir fiyat değişikliğinin kesinleşmesi için sektör kaynaklarından ve yetkili kurumlardan yapılacak açıklamalar bekleniyor.
