Kamu çalışanları için ilan edilen 9 günlük idari izin, özel sektör çalışanlarını kapsamıyor. İşverenler isterse aradaki günleri yıllık izin veya telafi çalışması kapsamında değerlendirebiliyor ancak bunun yasal bir zorunluluk olmadığı belirtiliyor. Öte yandan işçinin onayı olmadan bayramda çalıştırılması ise hukuka aykırı kabul ediliyor. İş sözleşmesinde aksi belirtilmediği sürece çalışanların bayramda çalışma zorunluluğu bulunmuyor.
Bayram mesaisi nasıl hesaplanıyor?
İş Kanunu’na göre resmi tatil günlerinde çalışmayan işçi ücretini tam alırken, çalışan işçilere ise ayrıca bir günlük ek ücret ödeniyor.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın örnek hesabına göre günlük net ücreti 4 bin TL olan bir çalışan, Kurban Bayramı boyunca 4,5 gün çalışması halinde normal maaşına ek olarak 18 bin TL ek ödeme alabilecek.
“İzin kullandırırız” dönemi bitiyor
Uzmanlar, işverenlerin bayram mesaisi karşılığında çalışanlara farklı günlerde izin kullandırmasının yasal olmadığını belirtiyor. Bayramda yapılan çalışmanın karşılığının mutlaka nakit olarak ödenmesi gerekiyor.
Fazla mesaiye yüzde 50 zam
Bayramda yapılan çalışma haftalık 45 saatin üzerine çıkarsa, çalışanlara ayrıca yüzde 50 zamlı fazla mesai ücreti ödenmesi gerekiyor. Özellikle hafta tatiline denk gelen bayram çalışmaları otomatik olarak fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor.
Emekli maaşını da etkiliyor
Bayram mesaisinden elde edilen ek ödemeler yalnızca anlık gelir artışı sağlamıyor. Yapılan ödemelerin SGK prim matrahına dahil edilmesi nedeniyle çalışanların ileride alacağı emekli maaşına da olumlu katkı sunduğu ifade ediliyor.
İşçinin “çalışmıyorum” deme hakkı var
Uzmanlara göre iş sözleşmesinde özel bir hüküm bulunmayan çalışanlar, bayramda çalışmayı kabul etmedikleri için işten çıkarılamıyor. Çalışanın rızası olmadan zorla çalıştırılması durumunda ise bu durum “haklı fesih” sayılabiliyor ve işçi kıdem tazminatı hakkı kazanabiliyor.
