Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe yaşanan sorunları gidermek ve ticari faaliyetleri daha düzenli hale getirmek amacıyla yeni bir yönetmelik taslağı hazırladı. “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”, kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu.
Bakanlık, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının korunması ile tüketici memnuniyetinin artırılması amacıyla düzenleme çalışmalarını sürdürürken, hazırlanan taslakla kiralama sektöründe kapsamlı değişiklikler hedefleniyor.
Kayıt Dışılık Önlenmek İsteniyor
Taslak düzenleme ile taşıt kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması, hizmet kalitesinin artırılması ve tüketici mağduriyetlerinin azaltılması amaçlanıyor. Buna göre ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin konut amacıyla kullanılmaması gerekecek. Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması şartı aranacak.
Bu kapsamda kiralama faaliyetlerinin takip edilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yapılacak.
Araçlara Yaş, Kilometre ve Çevre Standardı Geliyor
Taslağa göre klasik araçlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerindeki veya 5 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplam en az 10 araca sahip olması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelerin ise filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Bu düzenleme ile çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.
Depozito ve İptal Şartlarına Yeni Kurallar
Taslak, depozito uygulamalarına da sınır getiriyor. Buna göre;
-
1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli,
-
7-30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Araç iadesinden sonra depozitonun 7 gün içinde iade edilmesi zorunlu olacak. Ayrıca tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar ücretsiz rezervasyon iptal hakkı tanınacak.
Tüketici Hakları Güçlendirilecek
Düzenleme kapsamında;
-
Olağan kullanım kaynaklı aşınmalar için ücret talep edilemeyecek
-
Periyodik bakımı yapılmayan araçlar kiraya verilemeyecek
-
Kasko ve sigorta hizmetleri kiralama bedeline dahil olacak
-
Kış lastiği talep halinde işletme tarafından sağlanacak
-
Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” ücreti talep edilemeyecek
Ayrıca kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS cihazı ücretsiz sağlanacak.
İlan Sitelerine Yetki Belgesi Kontrolü Zorunluluğu
Taslak düzenleme ile ilan siteleri ve online platformlara da sorumluluk getiriliyor. Bu platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi olmayan işletmeler ilan veremeyecek.
Mevcut işletmelerin yeni sisteme uyum sağlaması için ise 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
Hazırlanan yönetmelik taslağının, sektör temsilcilerinden gelecek görüşlerin ardından son halini alması bekleniyor.
