Refah Partisi (RP) ile Doğru Yol Partisi (DYP) koalisyonunda kurulan 54. Hükümet, 28 Haziran 1996’da göreve başladı. Merhum Necmettin Erbakan’ın Başbakan, DYP Genel Başkanı Tansu Çiller’in ise Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev yaptığı hükümet, kısa sürede “rejimi tehdit ettiği” iddialarıyla yoğun tartışmaların odağına yerleşti.
Kayseri Uyarısı ve “Kudüs Gecesi”
Süreç, 24 Ocak 1997’de Erbakan’ın Kayseri ziyareti sırasında parti görevlilerinin tek tip kıyafet giymesiyle ilgili Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının RP’ye yaptığı uyarıyla yeni bir boyut kazandı. Başsavcılık, durumun Siyasi Partiler Yasası’na aykırı olduğunu belirterek Kayseri İl Yönetimi’nin görevden alınmasını istedi ve aksi halde kapatma davası açılabileceğini bildirdi.
31 Ocak 1997’de RP’li Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız’ın düzenlediği “Kudüs Gecesi” ve İran’ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Rıza Bagheri’nin etkinlikte yaptığı konuşma, tartışmaları daha da alevlendirdi. 2 Şubat’ta etkinlikle ilgili soruşturma başlatıldı, 4 Şubat’ta ise Sincan’dan tankların geçmesi kamuoyunda “askerin uyarısı” olarak yorumlandı.
Sincan’da Tanklar ve Siyasi Gerilim
4 Şubat 1997’de 15 tank ve 20 zırhlı aracın Sincan’dan geçerek Yenikent’teki tatbikat alanına gitmesi, kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Aynı gün dönemin İçişleri Bakanı Meral Akşener, Belediye Başkanı Bekir Yıldız’ı görevden uzaklaştırdı. Yıldız ve beraberindeki 9 kişi daha sonra tutuklandı.
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in de sürece dahil olmasıyla siyasi gerilim arttı. Koalisyon ortakları arasında görüş ayrılıkları derinleşirken, kamuoyunda da sert tartışmalar yaşandı.
“Demokrasiye Balans Ayarı”
21 Şubat 1997’de Cumhurbaşkanı Demirel ile görüşen Erbakan, “Türkiye’nin rejim meselesi yok” açıklamasını yaptı. Aynı gün Washington’da konuşan dönemin Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Çevik Bir’in “Sincan’da demokrasiye balans ayarı yaptık” sözleri hafızalara kazındı.
28 Şubat MGK Toplantısı
28 Şubat 1997’de Cumhurbaşkanı Demirel başkanlığında toplanan Milli Güvenlik Kurulu (MGK), 8 saat 45 dakika süren tarihi bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantı sonunda yayımlanan bildiride, “Anayasa ve Cumhuriyet yasalarının uygulanmasından asla taviz verilmeyeceği” vurgulandı.
Askerlerin hükümete sunduğu 20 maddelik talepler arasında 8 yıllık kesintisiz eğitim, imam hatip okullarının düzenlenmesi ve irticai faaliyetlere karşı tedbirler yer aldı. Erbakan başlangıçta bazı maddelere itiraz etse de 5 Mart’ta MGK kararlarını imzaladı.
Koalisyonun Dağılması
MGK kararlarının uygulanması sürecinde RP ile DYP arasındaki görüş ayrılıkları büyüdü. Tansu Çiller’in başbakanlığın kendisine devredilmesi talebi kabul görmedi. 18 Haziran 1997’de Erbakan hükümetin istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Demirel, hükümeti kurma görevini Mesut Yılmaz’a verdi.
30 Haziran 1997’de 55. Hükümet, ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz başbakanlığında kuruldu. 8 yıllık kesintisiz eğitim yasası 16 Ağustos 1997’de TBMM’de kabul edildi.
RP’nin Kapatılması
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, 21 Mayıs 1997’de RP hakkında kapatma davası açtı. Anayasa Mahkemesi, 16 Ocak 1998’de RP’yi “laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle kapattı. Necmettin Erbakan dahil bazı isimlere 5 yıl siyaset yasağı getirildi.
Kararın 22 Şubat 1998’de Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla Refah Partisi’nin 14 yıllık siyasi yaşamı sona erdi. 28 Şubat süreci, Türkiye’nin yakın siyasi tarihinde derin izler bırakan dönüm noktalarından biri olarak kayıtlara geçti.
