İslam’ın beş temel ibadetinden biri olan zekât, maddi durumu iyi olan Müslümanların malının belirli bir kısmını ihtiyaç sahipleriyle paylaşmasını ifade eder. Ramazan ayında ve yıl boyunca birçok kişi “zekât kimlere verilir, kimlere verilmez?” sorusunun yanıtını araştırıyor.
Kur’an-ı Kerim’de Tevbe Suresi 60. ayette, zekâtın verileceği kişiler açık şekilde belirtilmiştir. Bu ayete göre zekâtın verilebileceği kişiler belirli gruplar halinde sıralanmıştır.
Zekât Nedir?
Zekât, belirli bir mal varlığına sahip olan Müslümanların yılda bir kez mallarının belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesi gereken farz bir ibadettir.
İslam’da zekât, hem toplumsal dayanışmayı güçlendiren hem de gelir dağılımında dengeyi sağlayan önemli bir ibadet olarak kabul edilir.
Zekât Kimlere Verilir?
Kur’an’da belirtilen hükümlere göre zekât verilebilecek kişiler 8 grup altında toplanmaktadır.
Fakirler
Temel ihtiyaçlarını karşılayacak kadar malı veya geliri olmayan kişiler fakir olarak kabul edilir. Bu kişiler zekât alabilecek gruplar arasında yer alır.
Miskinler
Maddi durumu fakirlerden daha zor olan ve neredeyse hiçbir geliri bulunmayan kişiler miskin olarak tanımlanır.
Borçlular
Borcu olan ve bu borcu ödeyecek maddi imkâna sahip olmayan kişilere zekât verilebilir.
Yolda Kalmış Kişiler
Yolculuk sırasında maddi sıkıntıya düşen ve memleketine dönmekte zorlanan kişiler de zekât alabilir.
Zekât Toplama Görevlileri
Zekâtın toplanması ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması için görevlendirilen kişiler de zekât payı alabilen gruplar arasında yer alır.
Kalpleri İslam’a Isındırılmak İstenenler
İslam’a yeni giren veya İslam’a yakınlaşması beklenen kişilere destek amacıyla zekât verilebileceği belirtilir.
Esir veya Köleler
Esaretten kurtulmak isteyen kişilerin özgürlüklerini kazanabilmesi için zekât kullanılabilir.
Allah Yolunda Olanlar
İslam’ın ve toplumun faydasına olan bazı hayır faaliyetlerinde bulunan kişiler veya çalışmalar için zekât verilebileceği ifade edilir.
Zekât Kimlere Verilmez?
İslam alimleri ve Diyanet İşleri Başkanlığına göre bazı kişilere zekât verilmesi dinen uygun değildir.
Anne ve Babaya Zekât Verilmez
Kişi, anne ve babasına veya büyükanne ve büyükbabasına zekât veremez. Çünkü onların geçimini sağlamak zaten evladın sorumluluğundadır.
Çocuklara ve Torunlara Zekât Verilmez
Kişi kendi çocuklarına ve torunlarına zekât veremez. Bu kişiler de bakmakla yükümlü olunan yakınlar arasında kabul edilir.
Eşler Birbirine Zekât Veremez
Karşılıklı olarak karı ve koca birbirlerine zekât veremez.
Zengin Kişilere Zekât Verilmez
Temel ihtiyaçlarının dışında nisap miktarı mala sahip olan zengin kişilere zekât verilmesi uygun değildir.
Müslüman Olmayanlara Zekât Verilmez
Zekât, İslam’a göre Müslüman ihtiyaç sahiplerine verilmesi gereken bir ibadettir.
Zekât Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?
Zekât verirken şu önemli noktalara dikkat edilmesi önerilir:
-
Zekâtın gerçekten ihtiyaç sahibi kişilere verilmesi
-
Gösterişten uzak bir şekilde verilmesi
-
Öncelikle yakın çevredeki ihtiyaç sahiplerinin gözetilmesi
-
Zekâtın doğrudan ihtiyaç sahibine ulaştırılması




