İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, yaş sebze ve meyvenin tarladan tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tedarik süreci mercek altına alındı. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi verileri ile Vergi Denetim Kurulu tarafından hazırlanan raporlar incelendi.
Yaklaşık 1250 çiftçinin beyanı alındı
Soruşturma kapsamında yaklaşık 1250 çiftçinin beyanına başvuruldu. Bazı tedarikçi firmaların çiftçilerden aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatının üzerinde gösterecek şekilde müstahsil makbuzu düzenledikleri öne sürüldü.
Firmaların ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri ve tedarik zincirini gereksiz şekilde uzatarak piyasadaki fiyatların yükselmesine neden oldukları yönünde tespitler yapıldığı belirtildi.
Bursa'da 5 şüpheli hakkında işlem
Soruşturma kapsamındaki 41 şüpheli yönetici arasında Bursa bağlantılı 5 kişinin de bulunduğu bildirildi. Şüphelilerin Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantılarının bulunduğu belirlendi.
Dosyada Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S. isimleri yer aldı. Bursa bağlantılı şirket ve işletmelerin adresleri de soruşturma kapsamında incelemeye alındı.
Hayatını kaybeden 49 kişi adına 87 makbuz iddiası
Vergi Denetim Kurulu raporundaki dikkat çekici tespitlerden biri Ahmet D. hakkındaki incelemede yer aldı. Rapora göre 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlendiği tespit edildi.
Bu belgelerin toplam tutarının 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş olduğu belirtildi. Bazı kişilerin ölüm tarihleri ile belgelerin düzenlenme tarihleri arasında yıllar bulunduğu, söz konusu belgelerin gerçek bir ürün teslimine dayanıp dayanmadığının araştırıldığı aktarıldı.
"Ürün satmadım, firmayı tanımıyorum"
Raporda, adına müstahsil makbuzu düzenlenen bazı kişilerin belgelerden haberdar olmadıklarını söylediği bilgisi de yer aldı.
Y.G. isimli kişinin adına toplam 1 milyon 59 bin 975 liralık müstahsil makbuzu düzenlendiği, ancak bu kişinin herhangi bir ürün satmadığını, zirai üretim yapmadığını ve Ahmet D.'yi tanımadığını beyan ettiği aktarıldı.
Yusuf K.'nin ise adına düzenlenen belgelerden haberdar olmadığını ve ürün satmadığını söylediği, Ahmet D.'nin çalışanı olduğunu ifade ettiği kaydedildi. Bir başka kişinin adına ise 7 milyon 932 bin 22 lira 25 kuruşluk makbuz düzenlendiği ve bu kişinin belgelerde bulunan bazı ürünleri kendisinin üretmediğini belirttiği aktarıldı.
Üretim kapasitesinden banka hareketlerine kadar incelendi
Vergi Denetim Kurulu tarafından yürütülen incelemelerde müstahsil makbuzlarının yanı sıra üreticilerin beyanları, arazi büyüklükleri, üretim kapasiteleri, hasat dönemleri, kantar ve nakliye belgeleri, Hal Kayıt Sistemi bildirimleri ile banka ve ödeme hareketlerinin karşılaştırıldığı belirtildi.
Bazı makbuzların gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı, bazı kişilerin çiftçilik yapmadığı veya ilgili firmalara ürün teslim etmediklerini beyan ettiği kaydedildi. Bazı belgelerde gösterilen ürün miktarlarının da üreticilerin arazi büyüklükleri ve makul üretim kapasiteleriyle uyuşmadığı öne sürüldü.
22 ilde 109 adrese operasyon
Soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firma ve 41 şüpheli yönetici hakkında gözaltı kararı verildiği, 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamete eş zamanlı operasyon gerçekleştirildiği bildirildi.
Soruşturmanın fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları kapsamında sürdürüldüğü öğrenildi.
Şüpheliler hakkındaki işlemler ve delil toplama çalışmalarının devam ettiği bildirildi.
