Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlandı.
Düzenlemeyle, Türkiye ile Maldivler arasında 4 Kasım 2024 tarihinde imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamında ticareti gerçekleştirilecek ürünlerin menşeinin nasıl belirleneceğine ilişkin esaslar netleştirildi.
Buna göre bir taraf ülkede tamamen elde edilen ürünler ile yeterli işçilik veya işlemden geçirilen ürünler, yönetmelikte belirlenen şartları karşılamaları halinde Türkiye veya Maldivler menşeli kabul edilecek.
Hangi ürünlerin menşeli sayılacağı belirlendi
Yönetmelikte tamamen elde edilmiş ürünlerin kapsamı da ayrıntılı şekilde düzenlendi.
Tarım ve hayvansal ürünler, balıkçılık ürünleri, madenler, geri kazanılabilir maddeler ile imalat faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan atık ve hurdalar belirlenen koşullar doğrultusunda tamamen elde edilmiş ürün olarak değerlendirilebilecek.
Üçüncü ülkelerden temin edilen girdilerin kullanıldığı ürünlerde ise yeterli işçilik veya işlem şartının karşılanması gerekecek.
Basit paketleme menşe kazandırmayacak
Düzenlemeyle ürünlere uygulanan her işlemin tek başına menşe kazandırmasının da önüne geçiliyor.
Basit paketleme, temizleme, etiketleme ve basit montaj gibi işlemler tek başına ürünün Türkiye veya Maldivler menşeli kabul edilmesi için yeterli olmayacak.
Bununla birlikte bazı ürünlerde menşeli olmayan girdilerin kullanılmasına belirli oranlarda tolerans uygulanabilecek.
İki ülke arasında menşe kümülasyonu
Yönetmeliğin dikkat çeken başlıklarından biri de Türkiye ile Maldivler arasında uygulanacak ikili menşe kümülasyonu oldu.
Buna göre Türkiye veya Maldivler menşeli bir girdi, diğer ülkede üretilen nihai ürünün menşeinin belirlenmesi sırasında menşeli girdi olarak değerlendirilebilecek.
Tercihli ticaretten yararlanacak ürünlerin ihracatçı ülkeden ithalatçı ülkeye gönderilmesi sırasında üçüncü ülkelerde değiştirilmemesi veya esaslı bir işleme tabi tutulmaması da gerekecek.
EUR.1 Dolaşım Belgesi kullanılacak
Anlaşma kapsamındaki tercihli uygulamalardan faydalanılabilmesi için temel menşe ispat belgesi EUR.1 Dolaşım Belgesi olacak.
Yönetmelikte belgenin düzenlenmesi ve vize edilmesinin yanı sıra sonradan verilmesi, kaybolması veya hasar görmesi durumunda ikinci nüshasının hazırlanması ve teknik nedenlerle reddedilmesine ilişkin hükümler de yer aldı.
EUR.1 Dolaşım Belgesi, düzenlendiği tarihten itibaren 12 ay boyunca geçerli olacak. İstisnai durumlarda süresinden sonra ibraz edilen belgelerin kabul edilebilmesine de imkan sağlanacak.
500 ve 1.200 avroluk muafiyet
Düzenlemeyle ticari amaç taşımayan bazı gönderilere yönelik istisnalar da getirildi.
Maldivler’den Türkiye’ye gerçek kişiler arasında gönderilen küçük paketlerde toplam kıymetin 500 avroyu aşmaması halinde belirli şartlarla EUR.1 Dolaşım Belgesi aranmayacak.
Yolcuların beraberindeki zati eşyalarda ise bu sınır 1.200 avro olarak uygulanacak.
Belgeler en az 3 yıl saklanacak
İhracatçılar, ürünlerin menşe statüsünü destekleyen belgeleri ve EUR.1 Dolaşım Belgelerinin elektronik veya fiziki nüshalarını en az üç yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlü olacak.
Yönetmelikle ayrıca Türkiye ve Maldivler gümrük idareleri arasında menşe belgelerinin sonradan kontrol edilmesine yönelik karşılıklı idari iş birliği mekanizması oluşturuldu.
Düzenlemenin tüm hükümlerine Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikten ulaşılabiliyor.
