Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkeler, uzay teknolojilerinde ortak projeler geliştirmek amacıyla yürüttükleri çalışmalara hız verdi.
Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatının 13. Zirvesi kapsamında, üye ülkelerin uzay sanayisindeki işbirlikleri de gündeme geldi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvede, siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra dijital dönüşüm, teknoloji ve uzay alanındaki ortak çalışmalar değerlendiriliyor.
Bu kapsamda geliştirilen 12U TDT-SAT Küp Uydusu, Türk devletlerinin uzay alanındaki ortak projelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ortak uydu 2027'de uzaya gönderilecek
Türk devletlerinin ortaklaşa geliştirdiği küp uydunun, 2027 yılının ikinci yarısında Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılması planlanıyor.
Uydunun geliştirme çalışmaları, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan Ghalam şirketi tarafından TDT üyesi ülkelerin katılımıyla yürütülüyor.
Projenin teknik takvimine göre önemli testlerin 2026 yılı içerisinde tamamlanması hedefleniyor.
Test ve hazırlık süreçlerinin ardından uydunun uzaya gönderilmesi öngörülüyor.
550 kilometre yükseklikte görev yapacak
Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki TDT-SAT, 12U XL nano uydu platformu üzerine geliştiriliyor.
Uydunun Dünya'dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte, Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması planlanıyor.
Yaklaşık iki yıl görev yapması öngörülen uydu, üzerindeki optik sistem sayesinde yeryüzünün görüntülerini elde edecek.
Bu görüntüler özellikle Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin bulunduğu bölgelerde gözlem faaliyetleri için kullanılabilecek.
Uydu üzerinde veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri de bulunacak.
Yüksek hızlı veri aktarımı için ayrı haberleşme kanallarından yararlanılması planlanırken uydunun yer istasyonu Astana'da kurulacak.
Tarım, çevre ve afet takibinde kullanılabilecek
Ortak uydu projesiyle yalnızca uzaya araç gönderilmesi değil, farklı alanlarda kullanılabilecek teknolojik kapasitenin geliştirilmesi de amaçlanıyor.
Türk devletlerinin uzay alanındaki işbirliği başlıkları arasında uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklim değişikliklerinin izlenmesi ve afet risklerinin takibi bulunuyor.
TDT-SAT projesiyle elde edilecek deneyimin gelecekteki ortak uzay görevlerine katkı sağlaması hedefleniyor.
Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'dan uzay işbirliği
Ekim ayında Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında Türk devletlerinin uzay sanayisindeki işbirliğini geliştirmeye yönelik önemli bir adım atıldı.
Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde üye ülkeler arasında uzay teknolojileri alanında çerçeve sözleşme imzalandı.
Sözleşmeyle uydu geliştirme, bilimsel araştırma, teknoloji paylaşımı ve uzay sanayisindeki ortak çalışmaların güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Ortak küp uydu projesinden edinilecek bilgi ve deneyimin daha büyük ölçekli uzay girişimlerine aktarılması planlanıyor.
Fırlatma hazırlıkları Kazakistan'da görüşüldü
Uydu projesinin teknik aşamaları, 8 Eylül'de Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen toplantıda ele alındı.
Türk devletlerinin uzay ajanslarından temsilcilerin katıldığı toplantıda, uydunun itki sistemi, bileşenlerin entegrasyonu ve fırlatma öncesi tamamlanması gereken çalışmalar değerlendirildi.
Ayrıca frekans koordinasyonu, yetkilendirme süreçleri ve fırlatma maliyetlerinin ülkeler arasında paylaşılması konuları görüşüldü.
TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı'nın da 2027 yılında Kazakistan'da gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Hedef ortak uzay istasyonu modülü
Türk devletlerinin uzay alanındaki hedefleri yalnızca ortak uydu geliştirmekle sınırlı değil.
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, Antalya'daki Uluslararası Uzay Kongresi'nde yaptığı açıklamada daha kapsamlı projeler üzerinde çalışmak istediklerini belirtmişti.
Kıraç, Türk devletlerinin gelecekte ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmesini hedeflediklerini ifade etmişti.
Özbekistan da ortak küp uydu projesine destek verirken uydu veri paylaşımı, teknoloji alışverişi ve sanayi işbirliğinin genişletilmesine yönelik çalışmalara katılıyor.
Öte yandan 79. Uluslararası Uzay Kongresi'nin 2028 yılında Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenmesi planlanıyor.
2027 yılında fırlatılması hedeflenen TDT-SAT uydusu, Türk devletlerinin ortak uzay teknolojileri geliştirme çalışmalarında önemli bir aşama olacak.
