TCMB tarafından yayımlanan ankette, bankaların işletmelere kullandırdıkları kredilere ilişkin değerlendirmeleri ve gelecek döneme yönelik beklentileri yer aldı.
Anket sonuçlarına göre, üçüncü çeyrekte işletme kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma devam etti ancak önceki döneme göre zayıfladı.
KOBİ Kredilerinde Sınırlı Gevşeme
Üçüncü çeyrekte KOBİ’lere uygulanan kredi standartlarında sınırlı gevşeme görülürken, büyük işletmelere kullandırılan kredilerdeki sıkılaşma zayıflayarak sürdü.
Vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilerde sıkılaşmanın yerini gevşemeye bıraktığı görüldü.
Türk lirası kredilerde de benzer şekilde gevşeme yaşanırken, yabancı para kredilerdeki sıkılaşma eğilimi zayıflayarak devam etti.
Bireysel Kredilerde Farklı Seyir
Bireysel kredi tarafında konut kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma güçlendi.
Diğer bireysel kredilerde sıkılaşmanın zayıfladığı, taşıt kredilerinde ise standartların büyük ölçüde değişmediği görüldü.
Son Çeyrekte Gevşemenin Güçlenmesi Bekleniyor
Bankaların yılın dördüncü çeyreğine ilişkin beklentileri, işletme kredilerinde daha belirgin bir gevşemeye işaret etti.
KOBİ kredilerine uygulanan standartlardaki gevşemenin güçlenerek devam etmesi, büyük işletmelere kullandırılan kredilerdeki sıkılaşmanın ise gevşemeye dönmesi bekleniyor.
Kısa ve uzun vadeli kredilerde gevşemenin sürmesi, TL kredilerde ise gevşemenin güçlenmesi öngörülüyor.
Yabancı para kredilerdeki sıkılaşmanın da sınırlı gevşemeye dönüşmesi bekleniyor.
İşletme Kredilerine Talep Arttı
Anketin kredi talebi bölümünde, işletmelere verilen kredilere yönelik talebin üçüncü çeyrekte güçlenerek arttığı görüldü.
Hem KOBİ hem de büyük işletme kredilerinde talep artışı yaşandı. Kısa ve uzun vadeli krediler ile TL ve yabancı para kredilerde de talebin güçlendiği belirtildi.
Buna karşılık konut ve taşıt kredilerine yönelik talepteki azalış devam etti. Taşıt kredilerindeki azalışın zayıfladığı, diğer bireysel kredilerdeki sınırlı düşüşün ise yerini sınırlı artışa bıraktığı kaydedildi.
Talebi Artıran En Önemli Faktörler
Ankete göre işletme kredisi talebini artıran en önemli faktörler, borcun yeniden yapılandırılması ile stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı oldu.
Konut kredilerinde alternatif finansman kullanımı, taşıt kredilerinde ise taşıt piyasasına yönelik beklentiler ile alternatif finansman kullanımı talebi azaltan başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Diğer bireysel kredilerde ise tüketici güveni, talebi artırıcı yönde etkili oldu.
Son Çeyrekte Talep Artışının Sürmesi Bekleniyor
Bankalar, yılın son çeyreğinde işletme kredilerine yönelik talebin artmaya devam edeceğini öngörüyor.
KOBİ ve büyük işletme kredilerinde talep artışının güçlenmesi beklenirken, kısa vadeli kredilerde artışın hızlanacağı, uzun vadeli kredilerde ise artışın daha zayıf seyredeceği tahmin ediliyor.
TL kredi talebindeki artışın güçlenmesi, yabancı para kredi talebindeki artışın ise zayıflayarak devam etmesi bekleniyor.
Konut ve diğer bireysel kredi talebinde belirgin bir değişiklik beklenmezken, taşıt kredisi talebindeki düşüşün güçlenmesi öngörülüyor.
Kredi Koşullarında Farklılaşma
İşletme kredilerinde ortalama krediler üzerindeki kâr marjında azalış görülürken, daha riskli kredilerde sınırlı artış yaşandı.
Kredi veya kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşullarda sıkılaşma devam etti.
Faiz dışı ücret ve komisyonlara ilişkin koşullarda ise gevşeme görüldü.
Konut kredilerinde ortalama ve daha riskli krediler üzerindeki kâr marjı belirgin şekilde artarken, taşıt ve diğer bireysel kredilerde koşullar büyük ölçüde aynı kaldı.
Yurt İçi Fonlama Koşullarında Gevşeme
Bankaların fon sağlama imkânlarına ilişkin değerlendirmelerinde, üçüncü çeyrekte yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bıraktığı görüldü.
Yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma ise zayıflayarak devam etti.
Yurt dışı fonlama maliyetleri ile diğer koşulların sıkılaştırıcı etkisini koruduğu belirtilirken, yılın son çeyreğinde yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin ve yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın sürmesi bekleniyor.
