3 kilometrelik su kanalıyla çalışan tarihi değirmen
Erenler ilçesine bağlı Değirmendere Mahallesi’nde bulunan tarihi değirmende, yaklaşık 3 kilometre uzaklıktan su kanallarıyla getirilen su, dev taşları döndürerek mısır ve buğdayın öğütülmesini sağlıyor. Fabrikasyon üretime karşı doğallığını koruyan değirmende kullanılan yaklaşık 300 kilogram ağırlığındaki taşlar, unun kalitesini korumak için her 3 ayda bir el işçiliğiyle bakım görüyor.
Anadolu’nun eski geleneği “hak sistemi” sürüyor
Tarihi değirmende ödeme yöntemi olarak nakdin yanı sıra Anadolu’nun eski geleneklerinden biri olan “hak sistemi” de uygulanıyor. Vatandaşlar, öğüttükleri ürün karşılığında isterlerse değirmenciye belirli miktarda un veya buğday bırakarak emek bedelini ödeyebiliyor. Güncel tarifeye göre 15 kilogramlık bir teneke mısırın öğütme bedeli 75 lira olarak uygulanıyor.
6 kuşaktır aynı aile işletiyor
Değirmenin 6. kuşak işletmecisi Menderes Satıroğlu, tarihi yapının Rumlardan kaldığının bilindiğini ve ailesinin değirmeni yaklaşık bir asırdır işlettiğini söyledi. Satıroğlu, “1925-1930 yıllarında dedem burayı devraldı. Ondan sonra babama, ardından da bize geçti. Yaklaşık 40 yıldır bu değirmeni çalıştırıyorum. Zaman içinde yapının bazı bölümlerini yeniledik. Ahşap olan zeminini betonla güçlendirdik. Su ve taş değirmeni olduğu için burada öğütülen unun lezzeti ve kalitesi çok farklı oluyor” dedi.
“1500 yıldır dönen değirmene sahip çıkıyoruz”
Eşiyle birlikte değirmeni işleten Sevgi Satıroğlu ise yaklaşık 20 yıldır eşine yardım ettiğini belirterek, bir çuval mısırın yaklaşık bir saat içinde un haline getirilebildiğini söyledi. Satıroğlu, “Bin 500 yıldır dönen bu değirmene sahip çıkıyoruz. Su değirmeni her yerde bulunmadığı için müşterilerimiz memnun. Geleneksel üretimin tadını bilenler özellikle burayı tercih ediyor” diye konuştu.
