Kanser tedavisinde teknolojinin gelişmesiyle birlikte radyoterapi uygulamalarında önemli yenilikler yaşanıyor. Sakarya'da Özel Adatıp Hastanesi bünyesinde yaklaşık 5 ay önce kullanılmaya başlanan yeni nesil radyoterapi cihazı, yapay zeka destekli tedavi planlaması, solunum takibi ve yüzey hareketlerini izleme özellikleriyle hastalara daha hassas tedavi imkânları sunuyor.
Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Uzm. Dr. Altın Aksu, yeni teknolojinin kanser tedavisindeki rolünü anlatarak özellikle sağlıklı organların korunması, tedavi süresinin kısaltılması ve yapay zekanın planlama süreçlerine katkısı hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Kanser tedavisinde sağlıklı organların korunması hedefleniyor
Radyoterapinin temel amacının tümör hücrelerini yok etmek olduğunu belirten Uzm. Dr. Altın Aksu, tedavi sırasında çevredeki sağlıklı dokuların korunmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
Aksu, “Radyoterapi, iyonize radyasyon ışınlarını tümör hücresinin üzerine vererek DNA kırıkları oluşturmayı ve tümör hücrelerini ortadan kaldırmayı hedefleyen bir tedavi yöntemidir. Ancak tümörün çevresinde sağlam organlar da bulunuyor. Bu organların radyasyona dayanıklılık sınırlarını dikkate alarak uygun dozları uygulamamız gerekiyor” dedi.
Son yıllarda geliştirilen teknolojilerin, çevre organların aldığı radyasyon dozunun sınırlandırılmasına yönelik yeni imkânlar sağladığını ifade eden Aksu, kullanılan cihazda solunum ve yüzey takip sistemlerinin bulunduğunu belirtti.
Hasta hareket ettiğinde cihaz ışınlamayı durdurabiliyor
Yeni nesil radyoterapi cihazının dikkat çeken özelliklerinden biri de hastanın hareketlerini takip edebilmesi.
Uzm. Dr. Aksu, kameralar yardımıyla hastanın vücut yüzeyindeki değişikliklerin izlendiğini belirterek, “Yüzey takip sistemi sayesinde hastanın hareketlerini kontrol edebiliyoruz. Belirlenen hareket sınırı aşıldığında cihaz ışınlamayı otomatik olarak durdurabiliyor. Bu sayede tedavinin planlanan hedefe uygun şekilde uygulanmasına katkı sağlanıyor” ifadelerini kullandı.
Hareket sınırlarının genellikle 2 veya 3 milimetre olarak belirlendiğini aktaran Aksu, özellikle sol meme kanseri tedavisinde kalbin korunmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Meme kanseri tedavisinde kalbin korunmasına katkı sağlıyor
Sol meme kanserinde kalbin meme dokusuna yakın konumda bulunması nedeniyle radyasyon dozunun hassas şekilde planlanması gerektiğini belirten Aksu, solunum ve yüzey takip sistemlerinin bu süreçte önemli rol oynadığını söyledi.
Aksu, “Özellikle sol memeye ışınlama yaptığımızda kalp hemen meme dokusunun altında bulunuyor. Kalbi çok iyi korumamız gerekiyor. Solunum ve yüzey takip sistemleriyle kalbin aldığı radyasyon dozunu sınırlandırmayı hedefliyoruz. Bu yaklaşım yan etki riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir” diye konuştu.
Yapay zeka kanser tedavisinde devrede
Radyoterapi planlamasında yapay zekadan da yararlandıklarını açıklayan Uzm. Dr. Altın Aksu, teknolojinin özellikle organların belirlenmesi ve tedavi hazırlıklarının hızlandırılmasında kullanıldığını ifade etti.
Yapay zekanın hekimlerin yerini almadığını vurgulayan Aksu, şunları söyledi:
“Yapay zeka son yıllarda tedavimize dahil oldu. Ancak karar her zaman bizde. Daha önce hastanın tomografisi çekildikten sonra tümör çevresindeki organların çizimini biz yapıyorduk. Artık yapay zeka bu çizimler için taslaklar oluşturabiliyor. Bu da organ kontürlerinin hazırlanma süresini azaltıyor. Ancak oluşturulan bütün kontürleri tek tek kontrol ediyor, gerekli düzeltmeleri yaptıktan sonra tedavi planlamasına geçiyoruz.”
15 dakika süren ışınlama bazı uygulamalarda 2-3 dakikaya iniyor
Yeni teknolojinin tedavi süresine etkisine de değinen Aksu, özellikle ark tedavisi olarak bilinen yöntemde ışınlama süresinin önemli ölçüde kısalabildiğini söyledi.
Aksu, “Bazı tedavi yöntemlerinde ışınlama süresi 15 dakikaya kadar çıkabiliyordu. Ark tedavisinde ise cihaz 360 derece dönerken ışınlama gerçekleştiriyor. Bu yöntem sayesinde bazı tedavi planlarında ışınlama süresini kısaltabiliyoruz. Burada bazı uygulamalarda ışınlamayı 2-3 dakikada tamamlayabiliyoruz” dedi.
Tedavi sırasında hastanın hareketsiz kalmasının önemine dikkat çeken Aksu, uygulama süresinin kısalmasının istemsiz hareketlerin azaltılmasına da yardımcı olabileceğini belirtti.
Sakarya’da kanser tedavisinde teknolojik imkânlar artıyor
Özel Adatıp Hastanesi’nde yaklaşık 5 aydır kullanılan radyoterapi cihazı, hareket takip sistemleri ve yapay zeka destekli planlama özellikleriyle kanser tedavisinde yeni teknolojik imkânlar sunuyor.
Uzmanlar, radyoterapide kullanılan bu sistemlerin tedavinin daha hassas uygulanmasına ve sağlıklı dokuların korunmasına katkı sağlayabildiğini belirtirken, ışınlama süresi ve uygulanacak yöntemin hastanın hastalığına ve kişiye özel tedavi planına göre değiştiğini vurguluyor.
