Bilim insanlarına göre bu görüntünün temel nedeni, kokolitofor (coccolithophore) adı verilen tek hücreli fitoplanktonların büyük çaplı çoğalması.
Kalsiyum karbonattan oluşan mikroskobik plakalarla kaplı olan bu canlılar, uygun koşullar oluştuğunda milyarlarca bireye ulaşabiliyor. Güneş ışığını yansıtan bu doğal yapılar, deniz yüzeyinde uzaydan dahi fark edilebilen süt mavisi ve turkuaz tonlarında görüntüler oluşturuyor.
Karadeniz'in rengi mevsime göre değişiyor
Yılın diğer dönemlerinde ise Karadeniz'de farklı türde fitoplanktonlar öne çıkıyor. Özellikle silika kabuklu diyatomların yoğun olduğu dönemlerde ışığın yansıma biçimi değişiyor ve deniz daha koyu bir renkte görünüyor.
Mevsimsel fitoplankton hareketliliği yalnızca Karadeniz ile sınırlı kalmadı. Karadeniz'i Marmara Denizi'ne bağlayan İstanbul Boğazı'nda da benzer renk değişimleri gözlendi.
Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görev yapan bir astronot tarafından 27 Mayıs 2026 tarihinde çekilen görüntülerde, Boğaz çevresindeki turkuaz renkli fitoplankton yoğunluklarının akıntıları takip ederek girdap benzeri şekiller oluşturduğu görüldü.
Deniz ekosistemleri uzaydan takip ediliyor
Tek tek gözle görülemeyecek kadar küçük olan kokolitoforlar, sayıları arttığında denizin rengini değiştirecek yoğunluklara ulaşabiliyor. Bu nedenle uydu görüntüleri, bilim insanları için deniz ekosistemlerini takip etmede önemli bir yöntem olarak kullanılıyor.
Özellikle ulaşılması zor bölgelerde yapılan uzaktan gözlemler sayesinde, fitoplankton patlamalarının büyüklüğü ve zamanlaması hakkında önemli veriler elde edilebiliyor.
Karbon döngüsünde önemli rol oynuyorlar
Kokolitoforlar yalnızca deniz rengindeki değişimle değil, Dünya'nın karbon döngüsündeki rolleriyle de dikkat çekiyor. Bu canlılar büyürken atmosferden ve deniz suyundan karbon alıyor. Öldüklerinde taşıdıkları karbonun bir bölümü deniz tabanına çökerek uzun süreli depolanabiliyor.
NASA, Karadeniz'deki renk değişimini gösteren görüntülerin PACE uydusunun Ocean Color Instrument (OCI) cihazı tarafından elde edildiğini açıkladı. İstanbul Boğazı görüntüsünün ise Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki Expedition 74 mürettebatında görev yapan bir astronot tarafından Nikon Z9 fotoğraf makinesiyle çekildiği belirtildi.
