6 Şubat 2023’te meydana gelen ve Türkiye tarihinin en yıkıcı afetlerinden biri olarak kayıtlara geçen Kahramanmaraş merkezli depremler, üçüncü yılında hâlâ derin izler bırakmaya devam ediyor. 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki iki büyük depremde en az 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı. Depremler sırasında 38 bin 901 bina yıkılırken, sonrasında ağır hasar nedeniyle 200 binden fazla bina daha yıkıldı.
14 milyon kişiyi etkileyen dev yıkım
Yaklaşık 108 bin kilometrekarelik alanda etkili olan depremler, toplamda 14 milyon kişiyi doğrudan etkiledi. Afetin ardından devlet kurumları tarafından bölgede geniş çaplı yeniden inşa süreci başlatıldı.
TOKİ, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Emlak Konut GYO ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda 11 ilde 174 ayrı alanda, 3 bin 481 şantiyede inşaat çalışmaları yürütüldü.
Üç yılda 455 bin konut ve iş yeri teslim edildi
Son verilere göre;
-
Son 1 yılda: 254 bin konut ve iş yeri teslim edildi
-
3 yılda toplam: 455 bin konut ve iş yeri hak sahiplerine verildi
Yapılan inşaatların büyüklüğü, nüfus açısından Litvanya’ya, yüzölçümü açısından ise Bulgaristan veya İzlanda büyüklüğünde bir alanın yeniden inşa edilmesiyle kıyaslanıyor.
Yerinde dönüşüm kapsamında ise 121 bin bağımsız bölümün 41 bini tamamlandı, yaklaşık 150 bin konutun yapımı ise devam ediyor. Ayrıca 11 bin kilometrelik altyapı çalışması yürütülüyor.
Hatay’da barınma sorunu sürüyor
Depremden en ağır etkilenen illerden biri olan Hatay’da ise barınma sorunu halen devam ediyor. Depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen kentte yaklaşık 90 bin bina yıkıldı.
2025 yılı verilerine göre Hatay’da:
-
160 konteyner kentte
-
63 bin 619 konteyner hizmet veriyor.
Resmi raporlarda konteynerlerde yaşayan kişi sayısı net belirtilmese de farklı açıklamalar ve saha verilerine göre:
-
Yaklaşık 148 bin kişi konteyner kentlerde yaşıyor
-
Bağımsız konteynerlerde kalanlarla birlikte sayı yaklaşık 180 bine çıkabiliyor
-
Son aylarda yaklaşık 8 bin kişinin konteynerlerden ayrıldığı değerlendiriliyor
Bu veriler doğrultusunda kentte en az 150 bin kişinin hâlâ konteynerlerde yaşadığı tahmin ediliyor. Bu sayı, yaklaşık 1 milyon 562 bin nüfuslu Hatay’ın en az yüzde 10’una karşılık geliyor.
Yeniden inşa sürerken sosyal etkiler devam ediyor
Bölgede konut teslimleri hız kesmeden sürse de, özellikle ağır yıkım yaşayan şehirlerde barınma, altyapı ve sosyal hayatın yeniden kurulması sürecinin zaman alacağı belirtiliyor.
Uzmanlar, fiziki yeniden inşanın yanında sosyal ve ekonomik iyileşmenin de uzun vadeli planlamayla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
