Ev hizmetlerinde günlük temizlik yapan ve halk arasında "gündelikçi" olarak bilinen çalışanların sigortalanması, son dönemde artan kısa süreli çalışma talepleriyle yeniden gündeme geldi.
Uzmanlar, ayda 10 günden az süreyle ev hizmetlerinde çalışan kişilerin sigorta işlemlerinin kolaylıkla yapılabildiğini ve bu uygulamanın hem çalışan hem de işveren açısından önemli haklar sağladığını belirtti.
Günlük 22,02 liraya sigorta yapılabiliyor
Sosyal güvenlik uzmanı Muhammet Bayram, ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışan kişiler için ödenmesi gereken sigorta priminin, çalışana verilen günlük ücretten bağımsız olarak hesaplandığını söyledi.
Bayram, günlük brüt asgari ücretin 1.101 lira olduğu hesaplama üzerinden iş kazası ve meslek hastalığı sigortası priminin yüzde 2 oranında belirlendiğini ifade etti.
Buna göre, belirtilen dönem için işverenin bir günlük çalışma karşılığında ödemesi gereken sigorta primi 22,02 lira olarak hesaplanıyor.
Bayram, prim tutarının asgari ücretteki artışlara bağlı olarak değiştiğini belirtti.
Sigortasız çalıştıran işverenlere uyarı
Avukat Murat Emergen, ev hizmetlerinde çalışanların sigortalanmasının işverenleri de olası mali yükümlülüklere karşı koruduğunu ifade etti.
Sigortalı çalışanın iş kazası geçirmesi durumunda, mevzuat kapsamında karşılanan tedavi giderleri ve ödeneklerin SGK tarafından sağlandığını belirten Emergen, sigortasız çalıştırma halinde kurumun yaptığı harcamaları işverenden talep edebileceğini söyledi.
Emergen, sigortasız çalışmanın çalışan şikâyeti, hastane kayıtları, kolluk tutanakları veya SGK denetimleri sonucunda tespit edilebildiğini ve işverenlere idari para cezası uygulanabileceğini kaydetti.
Sigorta yapılmasının işverenin bütün hukuki sorumluluklarını otomatik olarak ortadan kaldırmadığı, ancak iş kazalarından kaynaklanabilecek mali risklerin azaltılmasında önemli olduğu vurgulandı.
İş kazası geçiren çalışanların hangi hakları var?
Avukat Murat Emergen, ev hizmetlerinde kısa süreli çalışanların sigortalanmasının özellikle iş kazalarına karşı güvence sağladığını belirtti.
İş kazası geçiren çalışanların gerekli koşulları sağlamaları halinde SGK'den geçici iş göremezlik ödeneği alabileceğini ifade eden Emergen, protez ve tıbbi cihaz gibi ihtiyaçların da mevzuat kapsamında karşılanabileceğini söyledi.
Çalışma gücünde kayıp oluşması veya çalışanın hayatını kaybetmesi halinde de ilgili sigorta hükümleri kapsamında çalışan ya da hak sahiplerine gelir bağlanabildiğini aktardı.
Gündelikçi sigortası e-Devlet'ten nasıl yapılır?
Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışan kişilerin sigorta işlemleri, e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
Başvuru için e-Devlet sistemindeki “4A On Günden Az Süreli Ev Hizmetleri İşveren Başvuru ve Sorgulama” hizmetinin kullanılması gerekiyor.
İşveren, Ev Hizmetleri Çalışan Kayıt Formu üzerinden çalışanın kimlik bilgilerini ve çalışacağı günleri sisteme giriyor.
Ardından sistem tarafından hesaplanan sigorta primi çevrim içi olarak ödenebiliyor.
Çalışanlar da sigortalılık bildirimlerini e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor.
Bu sigorta genel sağlık güvencesini kapsamıyor
Uzmanlar, ayda 10 günden az çalışanlar için yapılan sigortanın yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortasını kapsadığına dikkat çekti.
Bu nedenle söz konusu prim, tek başına genel sağlık sigortası veya emeklilik için uzun vadeli sigorta güvencesi sağlamıyor.
Çalışanların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için başka bir sigortalılık hakkının bulunması, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde olması veya gerekli koşullarda genel sağlık sigortası primi ödemesi gerekiyor.
Uzmanlar, çalışanların mevzuatta belirtilen şartlarla ek prim ödeyerek emeklilik ve sağlık güvencelerine ilişkin eksik günlerini tamamlayabildiğini belirtti.
10 günlük sınır nasıl hesaplanıyor?
Sosyal güvenlik uzmanı Muhammet Bayram, 10 günlük çalışma sınırının her işveren için ayrı ayrı değerlendirildiğini açıkladı.
Bayram, bir kişinin aynı ay içerisinde beş farklı evde dörder gün çalışması halinde toplam çalışma süresi 20 gün olsa bile her işveren yanında geçirilen sürenin ayrı değerlendirileceğini belirtti.
Buna karşılık, aynı işverenin yanında ayda 10 gün veya daha fazla çalışan kişiler için daha geniş kapsamlı 4A sigortalılık hükümleri uygulanıyor.
Uzmanlar, ev hizmetlerinde çalışan kişilerin sigorta bildirimlerinin zamanında yapılmasının hem çalışan haklarının korunması hem de işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.
