Anayasa Mahkemesi (AYM), evde bakım yardımı ve bakım hizmetlerinden yararlanmak için uygulanan hane gelir kriteri ile ilgili önemli bir karara imza attı. Mahkeme, Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yer alan gelir şartının iptali yönündeki talebi reddederek düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun başvurusu üzerine incelenen düzenleme kapsamında, evde bakım yardımı alabilmek için hanede kişi başına düşen gelirin belirli bir seviyenin altında olması şartı uygulanmaya devam edecek.
Evde Bakım Yardımında Gelir Şartı Devam Edecek
Başvuru konusu düzenleme, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 7. maddesinde yer alıyor.
Bu düzenlemeye göre evde bakım yardımı ve bakım hizmetlerinden yararlanabilmek için hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelirin, asgari ücretin net tutarının üçte ikisinden daha az olması gerekiyor.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, söz konusu gelir kriterinin sosyal devlet ve eşitlik ilkelerine aykırı olabileceği gerekçesiyle düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmuştu.
AYM: Gelir Kriteri Sosyal Yardım Sisteminin Parçası
Anayasa Mahkemesi kararında, engellilere yönelik sosyal yardım ve bakım hizmetlerinin sosyal devlet ilkesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Mahkeme ayrıca şu değerlendirmelerde bulundu:
-
Sosyal yardım politikalarının belirlenmesinde devletin takdir yetkisi bulunuyor
-
Kamu kaynaklarının sınırlı olması sosyal yardım sisteminde belirli kriterlerin uygulanmasını gerektirebilir
-
Yardımların gerçekten ihtiyaç sahibi kişilere ulaşması için gelir kriteri uygulanabilir
Bu gerekçelerle mahkeme, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.
Gelir Şartı Sosyal Yardımın Hedef Kitlesini Belirliyor
AYM kararında evde bakım yardımı uygulamasının herkese yönelik bir ödeme olmadığına dikkat çekildi.
Mahkeme kararında şu değerlendirmelere yer verildi:
-
Sosyal yardımların amacı ihtiyaç sahibi bireylere destek sağlamak
-
Gelir kriteri yardımların doğru kişilere ulaşmasını sağlayan bir mekanizma
-
Bu düzenleme sosyal güvenlik hakkını ihlal etmiyor
Bu nedenle gelir şartının sosyal yardım sisteminin işleyişi açısından makul ve gerekli bir kriter olduğu ifade edildi.
Yürürlüğün Durdurulması Talebi de Reddedildi
Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin iptali talebinin yanı sıra yürürlüğün durdurulması talebini de değerlendirdi.
Mahkeme yapılan inceleme sonucunda:
-
İptal talebini reddetti
-
Yürürlüğün durdurulması talebini de kabul etmedi
Kararın oy birliğiyle alındığı bildirildi.
Evde Bakım Yardımı Kimlere Veriliyor?
Türkiye’de uygulanan evde bakım yardımı, ağır engelli bireylerin bakımını üstlenen ailelere verilen sosyal desteklerden biri olarak biliniyor.
Bu destekten yararlanabilmek için bazı şartlar bulunuyor:
-
Engelli bireyin ağır engelli raporuna sahip olması
-
Evde bakım ihtiyacının bulunması
-
Hanede kişi başına düşen gelirin asgari ücretin üçte ikisinden düşük olması
AYM’nin son kararıyla birlikte evde bakım yardımında uygulanan gelir kriteri yürürlükte kalmaya devam edecek.
