1 Temmuz itibarıyla devreye alınan uygulamada, ilk 10 günlük süreçte 20 milyon ambalajın başarıyla iade edildiği ve geri dönüşüm zincirine kazandırıldığı açıklandı. Sisteme mobil uygulama üzerinden kayıt olan vatandaş sayısı ise 2 milyonu geçti.
Bakkallar el terminaliyle sisteme dahil olacak
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi’nin yalnızca ambalaj toplama uygulaması olmadığını, üreticiden tüketiciye kadar tüm sürecin dijital olarak takip edildiği kapsamlı bir kaynak yönetimi modeli olduğunu belirtti.
Öztürk, sistemin yaygınlaştırılması amacıyla bakkal, büfe ve küçük marketlerin de sürece dahil edileceğini söyledi.
Bu kapsamda yıl sonuna kadar en az 10 bin manuel iade noktasının el terminalleriyle sisteme kazandırılması hedefleniyor.
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajlarını mahalle bakkalına götürdüğünde, esnaf el terminaliyle barkod ve güvenlik işaretini okutacak. İşlem tamamlandıktan sonra ambalaj başına 1 TL’lik teşvik bedeli vatandaşın DOA Cüzdan hesabına aktarılacak.
Esnafa da kazanç sağlayacak
Sistemde esnafın da gelir elde edeceğini belirten Öztürk, bakkal ve büfelerin topladıkları her depozitolu ambalaj için 30 kuruş hizmet bedeli kazanacağını ifade etti.
2026 yılı sonuna kadar 10 bin manuel iade noktasının oluşturulması, 2027 yılı sonunda ise bu sayının 30 bine çıkarılması planlanıyor.
Sistemin adaptasyon sürecinde yaklaşık 10 milyar TL’lik teşvik verilmesi öngörülürken, ilerleyen dönemde depozito bedeli uygulamasına geçileceği belirtildi.
Restoran ve kafeler de sisteme katılacak
DOA Sistemi kapsamında otel, restoran ve kafe işletmeleri de sürece dahil edilecek.
HORECA işletmeleri, topladıkları ambalajlar üzerinden 20 kuruş teşvik alacak. İşletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt işlemlerini ekim ayı sonuna kadar tamamlamaları gerekiyor.
Ekonomiye ve çevreye katkı hedefleniyor
Sistemin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte önemli ekonomik ve çevresel kazanımlar hedefleniyor.
Uygulamayla;
- İçecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 oranında azalma,
- Yıllık yaklaşık 600 milyon dolarlık ekonomik katkı,
- 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu,
- 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi,
- Sera gazı emisyonlarında azalma
sağlanması hedefleniyor.
Suistimallere karşı yeni önlem
TÜÇA Başkanı Öztürk, sistemde yaşanan yoğunluk ve suistimalleri önlemek amacıyla yeni tedbirlerin uygulamaya alındığını açıkladı.
Günlük iade sınırlarının bulunduğunu belirten Öztürk, kimlik numarasıyla yapılan iadelerin kaldırıldığını ve işlemlerin yalnızca mobil uygulama üzerinden gerçekleştirileceğini söyledi.
Pet şişe zamları inceleniyor
DOA Sistemi sonrası bazı pet şişe ürünlerinde yaşanan fiyat artışlarına ilişkin de inceleme başlatıldığı bildirildi.
Öztürk, depozito katılım bedelinin 85 kuruş arttığını ancak bazı ürünlerde bunun üzerinde zamlar görüldüğünü belirterek, konuyla ilgili çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
