Bazı ürünlerde ithalat ve piyasaya arz 1 Ekim 2026’da sona erecek, üretim yasağı ise 1 Ocak 2027 itibarıyla başlayacak. Et, peynir ve işlenmiş balık gibi bazı ürün gruplarında geçiş süreci 2028’e kadar devam edecek.
Tütsü aroma vericilerinde yeni dönem
Gıda sektöründe ürünlere tütsülenmiş tat ve koku kazandırmak amacıyla kullanılan bazı tütsü aroma vericilerine ilişkin yeni düzenleme hayata geçiriliyor.
Cipslerden soslara, işlenmiş et ürünlerinden peynire ve balık ürünlerine kadar geniş bir ürün grubunu ilgilendiren düzenleme kapsamında belirlenen tütsü aroma vericilerinin kullanımının kademeli olarak sona erdirilmesi öngörülüyor. Yasakların yürürlüğe gireceği tarihler ise ürün grubuna göre farklılık gösterecek.
EFSA değerlendirmeleri dikkat çekti
Düzenlemenin arkasında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) bazı tütsü aroma vericilerine ilişkin yaptığı değerlendirmeler bulunuyor.
Değerlendirmelerde bazı tütsü aroma vericilerinin genetik materyale zarar verme ihtimaline ilişkin risklerin tamamen dışlanamadığı belirtildi. Bu değerlendirmelerin ardından söz konusu aroma vericilerinin gıda üretimindeki kullanımının sona erdirilmesine yönelik kademeli bir geçiş takvimi oluşturuldu.
İlk tarih 1 Ekim 2026
Cips, sos ve düzenlemenin ilgili diğer gıda kategorilerinde geçiş sürecinin ilk önemli tarihi 1 Ekim 2026 olacak.
Bu ürün gruplarında belirlenen tütsü aroma vericilerini içeren ürünlerin ithalatı ve piyasaya arzı 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erecek.
İşletmeler arasındaki satışlar için ise 1 Aralık 2026 tarihi son gün olarak belirlendi.
Üretim yasağı 1 Ocak 2027’de
Düzenlemenin bir sonraki aşaması 1 Ocak 2027 tarihinde başlayacak. Bu tarihten itibaren kapsama giren ilgili ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına izin verilmeyecek. Böylelikle belirlenen tütsü aroma vericilerinin bu ürün gruplarındaki kullanımı sona erdirilmiş olacak. Ancak düzenleme tüm gıda kategorilerinde aynı tarihte uygulanmayacak.
Et, peynir ve balık ürünlerine daha uzun süre
Et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünlerinde daha uzun bir geçiş takvimi uygulanacak.
Bu ürün gruplarında tütsü aroma vericilerinin kullanımının sona erdirilmesine yönelik geçiş süreci 2028 yılına kadar devam edecek. Böylelikle üreticilere ürün formüllerini ve üretim süreçlerini yeni düzenlemeye uygun hale getirebilmeleri için ek süre tanınmış olacak.
Ürünler bir anda raflardan kalkmayacak
Yasak takviminin başlaması, tütsü aroma vericisi içeren bütün ürünlerin belirlenen tarihlerde market raflarından aynı anda kaldırılacağı anlamına gelmiyor.
Geçiş takviminde belirtilen tarihlerden önce mevzuata uygun şekilde piyasaya arz edilmiş ürünlerin raf ömürleri boyunca satışına devam edilebilecek.
Bu nedenle düzenleme yürürlüğe girdikten sonra da bir süre marketlerde tütsü aroma vericisi içeren bazı ürünlere rastlanabilecek.
“Füme” veya “barbekü” yazması tek başına yeterli değil
Düzenleme tüketiciler açısından etiket okuma konusunu da gündeme getirdi.
Bir ürünün ambalajının ön yüzünde “isli”, “füme” veya “barbekü” ifadelerinin bulunması, o ürünün doğrudan yasak kapsamına girdiği anlamına gelmeyecek.
Ürünün düzenleme kapsamında olup olmadığının anlaşılabilmesi için ambalaj üzerindeki “içindekiler” bölümünün kontrol edilmesi gerekecek. Burada yer alan “tütsü aroma vericisi” ibaresi tüketiciler açısından belirleyici olacak.
Gıda sektöründe formüller değişebilir
Kademeli yasak süreciyle birlikte tütsü aroma vericilerini kullanan gıda üreticilerinin de ürün içeriklerinde değişikliğe gitmesi bekleniyor.
Cips, sos ve benzeri ürünlerde 2027 itibarıyla başlayacak yeni dönem, et ve et ürünleri ile peynir ve işlenmiş su ürünlerinde ise daha uzun bir geçiş sürecinin ardından uygulanacak. Böylece Türkiye’de çok sayıda gıda ürününü ilgilendiren yeni dönem, 1 Ekim 2026’dan itibaren kademeli olarak başlayacak ve ürün grubuna göre 2028’e kadar uzanan takvimle uygulanacak.
