Sakarya'nın Karasu ilçesine bağlı Paralı Mahallesi'nde fındık üreticileri, ürünlerini tüccara satmak yerine kendi tesislerinde işleyerek daha yüksek katma değer elde etmek amacıyla güçlerini birleştirdi. 2013 yılında başlayan girişim, Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın (MARKA) desteğiyle büyüyerek üretim ve ihracat yapan bir kooperatif modeline dönüştü.
Kuzey Tarımsal Kalkınma Kooperatifi çatısı altında bir araya gelen 100'ün üzerinde üretici, fındığı yalnızca kabuklu olarak satmak yerine işleyerek doğrudan tüketiciye ulaştırmaya başladı.
KÖYDE FABRİKA KURDULAR, 20 FARKLI ÜRÜN ÜRETİYORLAR
Kooperatif bünyesinde ilk olarak fındık kırma tesisi, ardından kavurma tesisi kuruldu. Yaklaşık 5 yıllık planlı çalışmanın ardından ürün çeşitliliği artırılarak 20 farklı üründen oluşan bir yelpazeye ulaşıldı.
Paralı'da işlenen fındıklar ve üretilen ürünler, bugün Sakarya, Kocaeli ve Düzce'deki yerel zincir marketlerde tüketiciyle buluşuyor. Kooperatif ayrıca internet üzerinden de satış gerçekleştiriyor.
Yıllık yaklaşık bin ton fındık üretim kapasitesine sahip köyde, üretimin yüzde 20'si kooperatif bünyesinde işlenirken, hedef bu oranı yüzde 100'e çıkarmak.
SAKARYA ÇİKOLATASI AMERİKA'YA GİTTİ!
Kooperatifin dikkat çeken girişimlerinden biri de fındıklı çikolata üretimi oldu. Dubai çikolatasının popüler olduğu dönemde kendi ürünlerini geliştiren üreticiler, çikolataya "Sakarya Çikolatası" adını verdi.
Kooperatif Başkanı Özgür Uğur, ilk ihracatlarını Amerika'ya gerçekleştirdiklerini belirterek, "Dubai çikolatasının çok sükse olduğu zamanlarda biz adını değiştirdik. 'Fındıklı yapalım ve adını Sakarya Çikolatası koyalım' dedik. Sakarya Çikolatamız Amerika'ya gitti" ifadelerini kullandı.
KÖYDEKİ KADINLARA İSTİHDAM KAPISI OLDU
Kooperatif yalnızca fındık üreticilerine ekonomik katkı sağlamakla kalmadı, köyde yaşayan kadınlar için de yeni iş imkanları oluşturdu.
Tesiste mevsime bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 12 kadın istihdam ediliyor. Kadınlar, kendi köylerinde yetiştirilen fındıkların işlenmesinden paketlenmesine kadar üretimin farklı aşamalarında görev alıyor.
Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu, projenin kırsal kalkınma açısından önemli bir model olduğunu belirterek, "Fındığı hasat ettikten sonra tüccara satmak yerine tüketiciye kadar aradaki bütün işlemler burada yapılıyor. Ürün katma değerli hale geliyor. Katma değer de bu köyümüze kalıyor" dedi.
Çöpoğlu, kooperatifin üye sayısının, üretim kapasitesinin ve ürün çeşitliliğinin sürekli arttığını vurguladı.
"2013 YILINDA KANTARI EMANET ALARAK BAŞLADIK"
Kooperatifin kuruluş hikayesini anlatan Kuzey Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Özgür Uğur, köyde yaklaşık 100 yıldır fındık üretimi yapıldığını söyledi.
Uğur, "Fındığa bir şeyler katma, yöreye faydalı olma ve istihdam oluşturma isteğiyle 2013 yılında bu işe başladık. Kantarı emanet alarak başladığımız bir iş. Bugün şükür bu noktalara geldik. Şu an emekliyoruz ama daha ilerileri hedefliyoruz" diye konuştu.
Köy halkının büyük bölümünün kooperatife ortak olduğunu belirten Uğur, yatırımların temel amacının Paralı Mahallesi'ne ekonomik katkı sağlamak olduğunu ifade etti.
HEDEF, BİN TON FINDIĞIN TAMAMINI KÖYDE İŞLEMEK
Üretim kapasitesini artırmayı hedeflediklerini belirten Uğur, "Köy olarak yıllık bin ton fındık üretiyoruz. Bunun henüz yüzde 20'lik kısmını bünyemizde tüketebiliyoruz. Bir kısmını kabuklu olarak satmak durumundayız fakat hedefimiz tabii ki yüzde 100" dedi.
Uğur, projenin gelişmesinde Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın önemli katkıları bulunduğunu belirterek desteklerinden dolayı teşekkür etti.
"BURADA GÜLE OYNAYA ÇALIŞIYORUZ, HEPİMİZ AKRABAYIZ"
Kooperatifte çalışan Bilgin Uğur Işık ise köyde oluşturulan dayanışma ortamından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Işık, "Köyümüzde böyle bir oluşum ve projenin olmasından çok mutluyuz. Hepimiz buralıyız, burada çalışıyoruz. Kendi ürettiğimiz fındığı burada işliyoruz. Burada güle oynaya çalışıyoruz, hepimiz akrabayız. İşimizi hallettikten sonra herkes evine dönüyor, hayvanlarımızın, çocuklarımızın ve evlerimizdeki işlerimize kaldığımız yerden devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Paralı Mahallesi'nde hayata geçirilen kooperatif modeli, üreticilerin kendi ürünlerini işleyerek pazara sunmasına olanak sağlarken kadın istihdamı, yerel kalkınma ve ihracatı aynı çatı altında buluşturuyor.
