ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump'ın ayrılma kararından bir yıl sonra DSÖ'ye 78 yıllık üyeliğin resmen sona erdiğini açıkladı.
ABD’nin DSÖ’den Ayrılma Süreci Resmen Tamamlandı
Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD), Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) ayrılma süreci resmen sona erdi. Yapılan açıklamada, DSÖ’ye yönelik tüm Amerikan fonlarının kesildiği ve kuruluş bünyesinde görev yapan ABD’li personelin de geri çağrıldığı bildirildi.
Böylelikle, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk gününde imzaladığı kararnameyle başlatılan DSÖ’den çekilme süreci hukuki ve idari olarak tamamlanmış oldu. Ancak ABD’li yetkililer, ayrılığın “tam ve sorunsuz” bir şekilde gerçekleşmediğini ifade etti.
130 Milyon Dolarlık Borç Tartışması
DSÖ verilerine göre, ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon doları aşarken, Washington yönetimi çekilme sürecinin tamamlandığını ancak bazı mali ve idari pürüzlerin sürdüğünü belirtiyor.
Uzmanlar ise ABD’nin DSÖ’den ayrılmasıyla birlikte, diğer ülkelerden salgın hastalıklara ilişkin erken uyarı sağlayan kritik sağlık verilerine erişimde ciddi boşluklar oluşabileceği uyarısında bulunuyor.
“Küresel Salgınlarla Mücadele Zayıflayacak”
Georgetown Üniversitesi Halk Sağlığı Hukuku uzmanı Prof. Lawrence Gostin, ABD’nin DSÖ’den çekilmesinin küresel sağlık sistemi üzerinde ağır sonuçlar doğuracağını söyledi. Gostin, bu kararın küresel salgınlarla mücadeleyi zayıflatacağını, ABD’li bilim insanları ve ilaç şirketlerinin yeni tehditlere karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini olumsuz etkileyeceğini vurguladı.
Gostin, “Benim görüşüme göre bu, yaşamım boyunca alınmış en yıkıcı başkanlık kararlarından biri” değerlendirmesinde bulundu.
ABD, DSÖ’nün En Büyük Destekçilerindendi
DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol üstlenen ABD, uzun yıllar örgütün en büyük finansal destekçilerinden biri oldu. Resmi verilere göre ABD, DSÖ’ye yıllık yaklaşık 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu. Toplam destek miktarı yaklaşık 680 milyon doları buluyordu.
DSÖ; mpox, Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine müdahaleyi koordine ediyor, yoksul ülkelere teknik destek sağlıyor, aşı ve tedavilerin dağıtımına katkıda bulunuyor ve yüzlerce hastalık için rehber ilkeler yayımlıyor. Kuruluşa, dünya genelindeki neredeyse tüm ülkeler üye konumunda bulunuyor.
Uzmanlar, ABD’nin çekilmesinin çocuk felcinin ortadan kaldırılması, anne-çocuk sağlığı programları ve yeni virüslerin erken tespiti gibi küresel sağlık girişimlerini ciddi şekilde zayıflatacağı görüşünde.
ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass da kararı “dar görüşlü ve bilimsel açıdan sorumsuz” olarak nitelendirdi.
Trump Yönetiminin Gerekçeleri
Donald Trump, göreve gelmesinin hemen ardından ABD’nin DSÖ’den çekilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzalamıştı. Kararname metninde, çekilme gerekçeleri arasında DSÖ’nün Kovid-19 salgınını kötü yönettiği, gerekli reformları hayata geçirmediği ve üye devletlerin siyasi etkilerine karşı bağımsızlığını koruyamadığı öne sürülmüştü.
