Teknoloji devi Google, sivrisinek kaynaklı ölümcül hastalıklarla mücadele kapsamında dikkat çeken bir projeye hazırlanıyor. Şirket, laboratuvar ortamında üretilen 32 milyona kadar erkek sivrisineğin doğaya salınması için ABD Çevre Koruma Ajansı’ndan (EPA) onay bekliyor.
Hedef Hastalık Taşıyan Sivrisinekleri Azaltmak
Google’ın Kaliforniya ve Florida’da hayata geçirmeyi planladığı proje, Batı Nil virüsü ve St. Louis ensefaliti gibi hastalıkları taşıyabilen Culex türü sivrisinekleri hedef alıyor.
Uzmanlara göre söz konusu hastalıklar, yıllardır ABD’de halk sağlığı açısından önemli risk oluşturmaya devam ediyor. Özellikle Batı Nil virüsü, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre ülkede sivrisinekler yoluyla bulaşan en yaygın enfeksiyonlar arasında yer alıyor.
Kimyasal Yerine Biyolojik Mücadele
Proje kapsamında doğaya bırakılması planlanan erkek sivrisinekler, Wolbachia adı verilen ve birçok böcek türünde doğal olarak bulunan bir bakteriyle enfekte ediliyor.
Bu erkek sivrisinekler, doğal ortamda bulunan dişi sivrisineklerle çiftleştiğinde oluşan yumurtalardan çıkan yavrular hayatta kalamıyor. Böylece hedeflenen sivrisinek türünün nüfusunun zamanla önemli ölçüde azaltılması amaçlanıyor.
Araştırmacılar, yöntemin kimyasal ilaçlamalara göre daha çevreci olduğunu ve yalnızca belirli türleri hedef alabildiğini belirtiyor.
"İnsanları Isırmayacaklar"
Projeye ilişkin kamuoyunda en çok merak edilen konuların başında insan sağlığına yönelik riskler geliyor.
Bilim insanları, doğaya bırakılacak tüm sivrisineklerin erkek olduğunu ve erkek sivrisineklerin insan kanıyla beslenmediğini vurguluyor. Bu nedenle söz konusu sivrisineklerin insanları ısırmayacağı ve doğrudan rahatsızlık oluşturmayacağı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre proje, insanları sokan dişi sivrisinekleri değil, onların üreme döngüsünü hedef alan bir nüfus kontrol yöntemi niteliği taşıyor.
Karar EPA'nın Vereceği İzne Bağlı
Google’ın başvurusu şu anda ABD Çevre Koruma Ajansı tarafından değerlendiriliyor. Kurumun kamuoyu görüşlerini toplamasının ardından deneysel uygulamaya izin verilip verilmeyeceğine karar vermesi bekleniyor.
Onay verilmesi halinde milyonlarca sivrisineğin hangi bölgelerde ve hangi yoğunlukta doğaya bırakılacağı daha sonra netleşecek.
Daha Önce de Test Edildi
Sivrisinek popülasyonlarını biyolojik yöntemlerle azaltmaya yönelik çalışmalar daha önce çeşitli ülkelerde uygulanmıştı. Ancak Google’ın yaklaşık 10 yıl önce başlattığı "Debug" programı kapsamında geliştirilen bu proje, ölçeği bakımından bugüne kadar planlanan en büyük uygulamalardan biri olarak dikkat çekiyor.
Halk Sağlığında Yeni Bir Dönem Başlayabilir
Uzmanlar, iklim değişikliği ve artan sıcaklıklar nedeniyle sivrisineklerin yaşam alanlarının genişlediğine dikkat çekiyor. Bu nedenle geleneksel mücadele yöntemlerinin yanında biyolojik ve teknolojik çözümlerin öneminin her geçen gün arttığı belirtiliyor.
Google’ın projesinin başarıya ulaşması halinde, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede yeni bir dönemin başlayabileceği ve teknoloji sektörünün halk sağlığı alanındaki en kapsamlı saha çalışmalarından birinin hayata geçirilebileceği değerlendiriliyor.
