İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Kimya Ödülü'nün sahiplerini Stockholm'de düzenlenen basın toplantısıyla açıkladı. Ödülün bu yıl Henri B. Kagan ve Kenso Soai arasında paylaştırıldığı duyuruldu.
Kimyanın asırlık gizemine ışık tuttular
Kagan ve Soai'nin çalışmaları, birbirinin ayna görüntüsü olan moleküllerin belirli bir formunun nasıl seçilebildiğinin anlaşılmasına önemli katkı sağladı. Nobel Komitesi, iki bilim insanını “asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfi” nedeniyle ödüllendirdi.
Bu çalışmalar özellikle ilaç geliştirme ve üretim süreçleri açısından önem taşıyor. Moleküllerin farklı ayna görüntüsü biçimleri, biyolojik sistemlerde farklı etkiler gösterebildiğinden, istenilen moleküler yapının seçici biçimde üretilmesi modern kimyanın önemli çalışma alanlarından biri olarak kabul ediliyor.
12 milyon İsveç kronunu paylaşacaklar
Kagan ve Soai, Nobel madalyası ve diplomasının yanı sıra toplam 12 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülünü paylaşacak. Ödüller, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek.
Henri B. Kagan ve Kenso Soai kimdir?
Fransız kimyager Henri B. Kagan, özellikle organik ve organometalik kimya ile asimetrik sentez ve kataliz alanındaki çalışmalarıyla tanınıyor. Kenso Soai ise asimetrik otokataliz üzerine yaptığı araştırmalarla kimya dünyasında öne çıkan Japon bilim insanları arasında yer alıyor.
İki bilim insanının çalışmaları, kimyasal reaksiyonların belirli bir moleküler yönelimi tercih etmesinin anlaşılmasına katkı sağlarken ilaç ve diğer karmaşık organik bileşiklerin daha seçici şekilde üretilebilmesine de önemli bir bilimsel temel oluşturdu.
Nobel Ödülleri 1901'den beri veriliyor
Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda oluşturulan Nobel Ödülleri ilk kez 1901 yılında verildi. Fizik, kimya, fizyoloji veya tıp, edebiyat ve barış alanlarındaki ödüllere daha sonra ekonomi alanındaki ödül de eklendi.
2025 Nobel Kimya Ödülü'nü ise metal-organik yapıların geliştirilmesine yönelik çalışmaları nedeniyle Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi kazanmıştı.
